دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

تبیین و رتبه بندی مولفه ها وشاخص های گزارشگری زیست محیطی، اجتماعی و راهبری شرکتی به روش تحلیل سلسله مراتبی در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار

نویسندگان
1 دانشیار وعضو هیات علمی گروه حسابداری دانشگاه مازندران، ایران(نویسنده مسئول)
2 استاد وعضوهیات علمی گروه حسابداری دانشگاه مازندران، ایران e.malekian@umz.ac.ir
3 دانشجوی دوره دکتری حسابداری دانشگاه مازندران، ایران m.jafaei@yahoo.com
چکیده
این پژوهش بدنبال تبیین مدلی برای رتبه بندی شرکت ها از لحاظ میزان گزارشگری زیست محیطی و اجتماعی و راهبری شرکتی (ای اس جی) به روش تحلیل سلسله مراتبی در ایران می باشد. برای این منظور بر اساس مدل مفهومی که از چارچوب ها، دستورالعمل ها، سیستم های رتبه بندی موجود در حوزه مسئولیت اجتماعی، گزارشگری پایداری، زیست محیطی و اجتماعی و راهبری، استخراج شده، پرسشنامه پژوهش تدوین گردید. سپس پرسشنامه پژوهش در معرض نظرخواهی خبرگان قرار گرفته و با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبیAHP نتایج آن استخراج شد. در نهایت با بررسی چارچوب ها و دستورالعمل ها و سیستم های رتبه بندی مذکور، هر شاخص تبیین و چک لیستی از معیارها تهیه گردیده و داده های پژوهش به روش تحلیل محتوا از گزارش های مالی 79 شرکت فعال صنایع مختلف طی سال 90 تا 94، جمع آوری گردید. نتایج تحقیق نشان می دهد که ابعاد افشای اجتماعی، زیست محیطی و راهبری شرکتی به ترتیب با ضرایب 387/0 و 337/0 و 275/0 در مدل دارای بیشترین امتیاز "ای اس جی" می باشند. ضمنا نرخ ناسازگاری کلیه ابعاد و مؤلفه ها کمتر از 1/0 و قابل قبول است. همچنین یافته ها نشان می دهد که میانگین امتیاز افشای "ای اس جی" در ایران حدود 29 درصد است. افشای اطلاعات راهبری شرکتی در گزارش های شرکتهای ایرانی طی سالهای مورد مطالعه روند صعودی داشته است؛ در حالی که افشای اطلاعات زیست محیطی و اجتماعی و در نهایت افشای "ای اس جی" روند متغیری داشته است. سطح پایین افشای ابعاد "ای اس جی" در شرکتهای ایرانی، نشان دهنده ی شکاف وضعیت موجود از انتظارات خبرگان است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Explaining and Ranking of the components and indicators of environmental, social and corporate governance reporting by Analytic Hierarchy Process in the companies listed in Stock Exchange

نویسندگان English

hossein fakhari 1
esfandiar Malekian 2
Monir Jafaei Rahni 3
1 Assistant professor of accounting, university of Mazandaran,Iran (Corresponding author)
2 professor of accounting, university of Mazandaran, Iran (e.malekian@umz.ac.ir)
3 Ph.D. student of accounting, university of Mazandaran, Iran(m.jafaei@yahoo.com)
چکیده English

This research tries to explain the model for companies ranking from aspect of the level of environmental and social and corporate governance reporting (ESG) with the Analytical Hierarchy Process method in Iran. To achieve the goal, the questionnaire prepared on based a conceptual model derived from the frameworks, guidelines, existing ranking systems in the field of social responsibility (CSR), sustainability reporting (SR), environmental and social and governance (ESG) .Then the questionnaire was given to the experts for questioning and its results were extracted with Using the Analytical Hierarchy Process (AHP) method. Finally, by checking the frameworks and guidelines and ranking systems, a checklist of criteria was prepared and the research data were collected by content analysis method from financial reports of active companies of various industries during 2011-2015

The results of the research show that the dimensions of social, environmental, and corporate governance disclosure are coefficients in the ESG rating model respectively 0.388, 0.337 and 0.275. In addition, the incompatibility rate of all dimensions and components is less than 0.1 and acceptable. The findings also show that the average rating of the ESG disclosure in Iran is about 29%. The findings also show that the highest rating of ESG disclosure in Iran is in the range of 40 to 50 percent, and the disclosure of corporate governance information in the reports of Iranian companies has risen in recent years. The low level of disclosure of the ESG dimensions in Iranian companies indicates the current status gap from the experts' expectations.

کلیدواژه‌ها English

Environmental Reporting
Social Reporting
Corporate Governance Reporting
Sustainability Reporting
Environmental and Social and Corporate Governance Reporting (ESG)
Analytic Hierarchy Process (AHP)
آقایی، محمدعلی و کاظم پور، مرتضی.(1395)، تأثیرمسئولیت‌پذیری اجتماعی و تنوع‌پذیری محصولات بر عملکرد شرکت، فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، دوره 1، شماره1، صص99-121.
حاجیها، زهره و سرفراز، بهمن.(1393)، بررسی رابطه بین مسئولیت پذیری اجتماعی و هزینه حقوق صاحبان سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، مجله پژوهش های تجربی، دوره4، شماره 2، صص105-123.
حساس یگانه، یحیی و برزگر، قدرت الله. (1394)، مدلی برای افشاء مسئولیت اجتماعی و پایندگی شرکت ها و وضعیت موجود آن در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار ایران، فصلنامه بورس اوراق بهادار، شماره 29، صص91-110.
حساس یگانه، یحیی و سلیمی، محمدجواد. (1390)، مدلی برای رتبه بندی حاکمیت شرکتی ایران، مطالعات تجربی حسابداری مالی، دوره 8، شماره 30، صص1-35.
خدامی پور، احمد، شفیعی همت آباد، حمیده.(1392). پایداری شرکتها و اندازه گیری آن، مجله حسابرس، 69 ، صص1-5.
دارابی، رویا؛ وقفی، سید حسام و سلمانیان، مریم. (1395). بررسی ارتباط گزارشگری مسئولیت اجتماعی با ارزش و ریسک شرکت‌های پذیرفته شده بورس اوراق بهادار تهران، فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، دوره1، شماره 2، صص193-213.
طالب نیا، قدرت الله؛ علی خانی، راضیه و مران جوری، مهدی. (1391)، ارزیابی کمیت و ماهیت افشاء اطلاعات حسابداری زیست محیطی و اجتماعی در ایران، مجله بررسی های حسابداری و حسابرسی، شماره 19، صص43-60.
قاسمی، ساسان و شکری علی آبادی، وحید. بهبود عملکرد سازمان‌ها برای توسعه پایدار. روزنامه دنیای اقتصاد،[22/3/1393]،[http://donya-e-eqtesad.com/news/807924]
مهدوی، غلامحسین؛ دریائی، عباسعلی؛ علی خانی، راضیه و مرانجوری، مهدی. (1393)، بررسی رابطه بین اندازه شرکت، نوع صنعت و سودآوری با افشای اطلاعات حسابداری زیست محیطی و اجتماعی. مجله پژوهش های تجربی حسابداری، شماره 15،صص87-103.
دوره 2، شماره 4
دی 1396
صفحه 153-187

  • تاریخ دریافت 04 مرداد 1396
  • تاریخ پذیرش 03 شهریور 1396
  • تاریخ انتشار 15 دی 1396