fa شناسایی و طبقه بندی عوامل اثر‌گذار بر شرکت‌های پونزی وتاثیرشرکت‌های پونزی بر رفتارهای سرمایه گذاران تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:12px;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA">جرایم مالی یا کلاهبرداری مالی بر افراد و همچنین اقتصاد تأثیر می‌گذارد. به دلیل ماهیت آن و اینکه داده‌های کافی در رابطه با کلاهبرداری های مالی به ندرت در دسترس است، برآورد دقیق تأثیر کلاهبرداری‌ های مالی بسیار دشوار است. یک نمونه از کلاهبرداری‌ های مالی، کلاهبرداری تحت عنوان طرح پونزی می‌باشد. شرکت‌ های پونزی نه تنها به عنوان یک تهدید مالی، بلکه به عنوان عاملی مؤثر در تغییر رفتار سرمایه‌گذاران شناخته می‌شوند. این طرح‌ها می‌توانند سرمایه‌گذاران را به سمت تصمیم‌گیری‌های نادرست، عدم تحلیل دقیق ریسک و حتی دلسرد شدن از بازارهای قانونی سوق دهند. آگاهی و آموزش مستمر سرمایه‌گذاران، همراه با تقویت نظارت‌های قانونی، از جمله راهکارهایی است که می‌تواند از تأثیرات منفی این کلاهبرداری‌ ها جلوگیری کند و اعتماد عمومی به بازارهای مالی را حفظ کند. در این راستا در این پژوهش به دنبال آن هستیم که عوامل اثر گذار بر چنین </span>&nbsp;<span lang="FA">شرکت‌هایی که درگیر در طرح پونزی هستند را شناسایی نموده و اولویت بندی نماییم.</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA">در این پژوهش از طریق مصاحبه اکتشافی و مرور ادبیات پژوهش عوامل اثر گذار بر شرکت‌هایی که درگیر در طرح پونزی می‌باشند را شناسایی نموده و از طریق تکنیک‌های بهترین بدترین(</span>BWM<span dir="RTL" lang="FA">)، روش تاپسیس و روش</span> saw <span dir="RTL" lang="FA">به اولویت بندی عوامل می‌پردازیم</span> <span dir="RTL" lang="FA">و با مقایسه نتایج حاصله بهترین معیارها را انتخاب می‌نماییم. یافته‌ های پژوهش نشان می‌دهد که معیار سود سهام پرداختی دارای بالاترین اولویت بوده و نشان دهنده اهمیت ویژه این معیار در تاثیرگذاری در شرکت‌های پونزی می‌باشد. در اولویت بعدی بحران مالی و مشکلات اقتصادی به عنوان عامل و انگیزه ای برای شرکت‌ها می‌باشد، که به چنین طرح هایی روی آورده و بحران مالی و کمبود منابع مالی خود را از این طریق و از طریق سرمایه سرمایه گذاران به شیوه نادرستی تامین می‌نمایند. در اولویت‌های بعدی نیز عواملی مانند سهامداران نهادی، تمرکز مالکیت و مالکیت خانوادگی به عنوان عوامل مهمی مطرح می‌شوند، که به علت تمرکز در مالکیت و محدود شدن تصمیم گیری به چند نفر می‌تواند عامل و انگیزه‌ای برای سودآوری بیشتر بدون توجه به منافع سرمایه‌گذاران و روی آوردن به چنین طرح‌هایی شود. در اولویت‌های بعدی نیز عوامل مرتبط با هیات مدیره شرکت و هزینه&lrm;‌های شرکت دخیل می‌باشند. &nbsp;موضوع پژوهش حاضر می‌تواند موضوع جدیدی برای پژوهش و بررسی باشد. با توجه به اینکه این طرح می‌تواند طیف مختلفی از سرمایه‌گذاران مانند سرمایه‌گذاران در موسسات مالی، سرمایه‌گذاران در ارزهای دیجیتال و قراردادهای هوشمند را درگیر کند، ارائه و شناسایی عوامل اثر‌گذار می‌تواند برای سرمایه‌گذاران جذاب و مفید باشد و مانع از دست رفتن سرمایه آنها گردد. همچنین استفاده از روش مختلف تکنیک‌های تصمیم‌گیری و مقایسه نتایج آنها&nbsp; برای رسیدن به معیارهای اصلی تحقیق که در تحقیقات گذشته به این مورد توجه نشده است، به عنوان نوآوری تحقیق می‌توان مطرح نمود. در ایران پژوهشی در رابطه با شرکت‌ های درگیر در طرح پونزی، بیان ویژگی‌های چنین شرکت‌ هایی و ارتباط آن با حسابداری انجام نشده است؛ بنابراین موضوع پژوهش حاضر می‌تواند موضوع جدیدی برای پژوهش و بررسی باشد.</span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;">Financial crimes or financial fraud affect individuals as well as the economy. Due to its nature and the fact that sufficient data on financial fraud is rarely available, it is very difficult to accurately estimate the impact of financial fraud. One example of financial fraud is the fraud known as Ponzi scheme. Ponzi companies are known not only as a financial threat, but also as an effective factor in changing investor behavior. These schemes can lead investors to make incorrect decisions, lack accurate risk analysis, and even discourage them from legal markets. Continuous awareness and education of investors, along with strengthening legal supervision, are among the solutions that can prevent the negative effects of these frauds and maintain public confidence in financial markets. In this regard, in this research, we seek to identify and prioritize the factors affecting such companies that are involved in Ponzi schemes.<br> In this study, through exploratory interviews and a review of the research literature, we identify the factors affecting companies involved in Ponzi schemes, and we prioritize the factors through the best-worst (BWM) techniques, the TOPSIS method, and the SAW method, and we select the best criteria by comparing the results. The research findings show that the dividend payout criterion has the highest priority and indicates the special importance of this criterion in influencing Ponzi companies. In the next priority, the financial crisis and economic problems are a factor and motivation for companies that resort to such schemes and cover their financial crisis and lack of financial resources in this way and through investors&#39; capital in an incorrect way. In the next priorities, factors such as institutional shareholders, concentration of ownership, and family ownership are also raised as important factors, which, due to the concentration of ownership and the limitation of decision-making to a few people, can be a factor and motivation for greater profitability without considering the interests of investors and resorting to such schemes. In the next priorities, factors related to the company&#39;s board of directors and company costs are also involved. The subject of the present study can be a new topic for research and study. Given that this scheme can involve a variety of investors such as investors in financial institutions, investors in digital currencies and smart contracts, presenting and identifying influential factors can be attractive and useful for investors and prevent the loss of their capital. Also, using different decision-making techniques and comparing their results to achieve the main research criteria, which has not been considered in previous research, can be considered as a research innovation. In Iran, no research has been conducted on companies involved in Ponzi schemes, describing the characteristics of such companies and their relationship with accounting; therefore, the subject of the present study can be a new topic for research and study.</span></span></span></div> شرکت‌های پونزی, تکنیک بهترین بدترین, روش تاپسیس, روش saw Ponzi companies, best-worst technique, TOPSIS method, SAW method 0 0 http://aapc.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-578-1&slc_lang=fa&sid=1 mahdi salehi مهدی صالحی mehdi.salehi@um.ac.ir 100319475328460010705 100319475328460010705 Yes Professor of Accounting ,faculty of economics and administrative sciences, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. (Corresponding Author) استاد گروه حسابداری، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران، mohammad ali bagherpor valashani محمد علی باقرپور ولاشانی bagherpour@um.ac.ir 100319475328460010706 100319475328460010706 No Professor of Accounting, Faculty of Management and Accounting, Shahid beheshti University, Tehran, Iran. bagherpour@sbu.ac.ir استاد گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی تهران، تهران، ایران. bagherpour@sbu.ac.ir saeid homayoun سعید همایون sd1.homayoun@gmail.com 100319475328460010707 100319475328460010707 No Associate Professor Department of Economic and Business Studies, University of Gavle, Gavle, Sweden. saeid.homayoun@hig.se دانشیار گروه مطالعات اقتصادی و کسب و کار، دانشگاه گاوله، گاوله، سوئد. saeid.homayoun@hig.se seed mohsen salehi vaziri سید محسن صالحی وزیری seyedmohsen.salehivaziri@um.ac.ir 100319475328460010708 100319475328460010708 No Ph.D. Student in Accounting,faculty of economics and administrative sciences, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran, seyedmohsen.salehivaziri@mail.um.ac.ir دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.seyedmohsen.salehivaziri@mail.um.ac.ir