https://aapc.khu.ac.ir/ حسابداری ارزشی و رفتاری fa daily 1 Mon, 08 Jun 2026 00:00:00 +0330 Mon, 08 Jun 2026 00:00:00 +0330 https://aapc.khu.ac.ir/article_3591.html فناوری به‌ سرعت در حال تکامل است و این شرایط منجر به تغییر محیط کسب و کارها ازجمله در حسابداری گردیده است. دیجیتالی شدن حرفه چالش‌های متفاوتی را برای حسابداران ایجاد می‌کند که شناسایی و همگامی با آن‌ها بسیار مهم می‌باشد. این مطالعه باهدف ارائه سناریوهای ممکن در حرفه حسابداری در صورت ادامه روند دیجیتالی شدن انجام‌شده است. این پژوهش از رویکرد سناریونویسی بهره می‌گیرد، در ابتدا با استفاده از اسناد کاوی و مطالعات کتابخانه‌ای، از بین مقالات علمی منتشرشده در این حوزه فهرست پیشران‌ها استخراج گردیده و در ادامه با استفاده از دلفی فازی، 34 پیشران اصلی با نظر خبرگان حرفه‌ای و دانشگاهی حسابداری که سابقه فعالیت در حوزه دیجیتالی شدن حرفه را دارا بودند، اولویت‌بندی و ارزیابی شدند. برای پایایی از ضریب کاپای فلیس بهره گرفته شد که نشان دهنده پایایی مطلوب پرسشنامه بود. به‌منظور بررسی اثرات متقابل در این پژوهش، از روش تحلیل اثرات متقاطع بهره گرفته شد. بدین منظور، پرسشنامه‌های مقایسات زوجی میان 41 نفر از خبرگان حرفه‌ای و دانشگاهی حسابداری توزیع گردیده و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار میک مک انجام می‌شود که منجر به ترسیم مدل ساختاری تفسیری هویت حرفه‌ای حسابداران در مواجهه با دیجیتالی شدن حرفه خواهد شد. همچنین، نمودار نفوذ قدرت-وابستگی، مدلی لایه‌ای از پیشران‌های مؤثر بر آینده هویت حرفه‌ای حسابداران در عصر دیجیتال شدن حرفه را آشکار می‌گردد و شناسایی عدم قطعیت‌ها بر مبنای تحلیل پیشران‌های کلیدی انجام می‌گردد. سه پیشران راهبردهای دیجیتال، پارادوکس دیجیتال و اکوسیستم حرفه‌ای با بالاترین درصد اجماع و کمترین مقدار همگرایی نظرات به‌عنوان نهایی‌ترین عوامل اثرگذار انتخاب‌شده‌اند. در ادامه، سناریوهای آینده با استفاده از روش‌های سناریو نگاری و تحلیل سازگاری طراحی گردیده است. بازه زمانی انجام این پژوهش سال 1403 بوده است. نتایج نشان می‌دهد دیجیتالی شدن درصورتی‌که به‌درستی مدیریت شود، می‌تواند منجر به افزایش راهبردهای دیجیتال، پارادوکس دیجیتال و اکوسیستم حرفه‌ای در حرفه حسابداری شود. از یک‌ سو افزایش تحلیل احساسات می‌تواند به حسابداران کمک کند تا بهتر درک کنند که عموم مردم و ذینفعان چه احساسی نسبت به آینده حرفه حسابداری دارند از سوی دیگر همکاری حسابداران با متخصصان، مشتریان و سایر ذینفعان هموارتر می‌شود. این اطلاعات قادر است به حسابداران و سازمان‌های حرفه‌ای کمک کند تا استراتژی‌های مناسبی را برای مواجهه با چالش‌ها و بهره‌برداری از فرصت‌ها تدوین کنند. https://aapc.khu.ac.ir/article_3592.html هدف: در محیط کسب‌ و کار امروز، درک عوامل درون‌ سازمانی مؤثر بر عملکرد پایداری شرکت‌ ها از اهمیت فزاینده‌ ای برخوردار است. هدف اصلی این پژوهش، بررسی تأثیر فرهنگ سازمانی خلاقانه بر فعالیت‌ های زیست‌ محیطی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) است. روش‌شناسی: پژوهش حاضر با هدف بررسی بازار سرمایه ایران به عنوان یک بازار در حال توسعه، داده‌ های ۱۶۴ شرکت بورسی را طی سال‌ های ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۲ مورد واکاوی قرار داده است. نوآوری این تحقیق در بهره‌ گیری از تکنیک تحلیل متنی جهت استخراج متغیرهای فرهنگ خلاقانه و عملکرد پایداری از گزارش‌ های سالانه نهفته است. تحلیل داده‌ ها از طریق الگوهای رگرسیون پانلی انجام شده و به منظور حصول اطمینان از اعتبار نتایج و کنترل تورش درون‌زایی، از برآوردگر گشتاورهای تعمیم‌ یافته (GMM) استفاده شده است. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که فرهنگ سازمانی خلاقانه، تأثیری مثبت و معنادار بر ارتقای عملکرد پایداری شرکت‌ ها دارد. این یافته بیانگر آن است که شرکت‌ هایی با فرهنگ خلاقیت‌ محور، تعهد بیشتری به اصول پایداری و مسئولیت‌ پذیری اجتماعی دارند. نتیجه‌گیری و پیامدها: این پژوهش با ارائه شواهد تجربی از یک بازار نو ظهور و در حال توسعه، شکاف تحقیقاتی موجود را پر کرده و نشان می‌دهد که فرهنگ خلاقانه یک محرک استراتژیک برای پایداری شرکتی است. یافته‌ ها دارای پیامدهای کاربردی مهمی برای مدیران، هیئت‌ مدیره و سیاست‌ گذاران در راستای همسوسازی نوآوری با اهداف توسعه پایدار و تقویت حاکمیت شرکتی است. https://aapc.khu.ac.ir/article_11567.html جرایم مالی یا کلاهبرداری مالی بر افراد و همچنین اقتصاد تأثیر می‌گذارد. به دلیل ماهیت آن و اینکه داده‌های کافی در رابطه با کلاهبرداری های مالی به ندرت در دسترس است، برآورد دقیق تأثیر کلاهبرداری‌ های مالی بسیار دشوار است. یک نمونه از کلاهبرداری‌ های مالی، کلاهبرداری تحت عنوان طرح پونزی می‌باشد. شرکت‌ های پونزی نه تنها به عنوان یک تهدید مالی، بلکه به عنوان عاملی مؤثر در تغییر رفتار سرمایه‌گذاران شناخته می‌شوند. این طرح‌ها می‌توانند سرمایه‌گذاران را به سمت تصمیم‌گیری‌های نادرست، عدم تحلیل دقیق ریسک و حتی دلسرد شدن از بازارهای قانونی سوق دهند. آگاهی و آموزش مستمر سرمایه‌گذاران، همراه با تقویت نظارت‌های قانونی، از جمله راهکارهایی است که می‌تواند از تأثیرات منفی این کلاهبرداری‌ ها جلوگیری کند و اعتماد عمومی به بازارهای مالی را حفظ کند. در این راستا در این پژوهش به دنبال آن هستیم که عوامل اثر گذار بر چنین شرکت‌هایی که درگیر در طرح پونزی هستند را شناسایی نموده و اولویت بندی نماییم.در این پژوهش از طریق مصاحبه اکتشافی و مرور ادبیات پژوهش عوامل اثر گذار بر شرکت‌هایی که درگیر در طرح پونزی می‌باشند را شناسایی نموده و از طریق تکنیک‌های بهترین بدترین(BWM)، روش تاپسیس و روش saw به اولویت بندی عوامل می‌پردازیم و با مقایسه نتایج حاصله بهترین معیارها را انتخاب می‌نماییم. یافته‌ های پژوهش نشان می‌دهد که معیار سود سهام پرداختی دارای بالاترین اولویت بوده و نشان دهنده اهمیت ویژه این معیار در تاثیرگذاری در شرکت‌های پونزی می‌باشد. در اولویت بعدی بحران مالی و مشکلات اقتصادی به عنوان عامل و انگیزه ای برای شرکت‌ها می‌باشد، که به چنین طرح هایی روی آورده و بحران مالی و کمبود منابع مالی خود را از این طریق و از طریق سرمایه سرمایه گذاران به شیوه نادرستی تامین می‌نمایند. در اولویت‌های بعدی نیز عواملی مانند سهامداران نهادی، تمرکز مالکیت و مالکیت خانوادگی به عنوان عوامل مهمی مطرح می‌شوند، که به علت تمرکز در مالکیت و محدود شدن تصمیم گیری به چند نفر می‌تواند عامل و انگیزه‌ای برای سودآوری بیشتر بدون توجه به منافع سرمایه‌گذاران و روی آوردن به چنین طرح‌هایی شود. در اولویت‌های بعدی نیز عوامل مرتبط با هیات مدیره شرکت و هزینه‎‌های شرکت دخیل می‌باشند. موضوع پژوهش حاضر می‌تواند موضوع جدیدی برای پژوهش و بررسی باشد. با توجه به اینکه این طرح می‌تواند طیف مختلفی از سرمایه‌گذاران مانند سرمایه‌گذاران در موسسات مالی، سرمایه‌گذاران در ارزهای دیجیتال و قراردادهای هوشمند را درگیر کند، ارائه و شناسایی عوامل اثر‌گذار می‌تواند برای سرمایه‌گذاران جذاب و مفید باشد و مانع از دست رفتن سرمایه آنها گردد. همچنین استفاده از روش مختلف تکنیک‌های تصمیم‌گیری و مقایسه نتایج آنها برای رسیدن به معیارهای اصلی تحقیق که در تحقیقات گذشته به این مورد توجه نشده است، به عنوان نوآوری تحقیق می‌توان مطرح نمود. در ایران پژوهشی در رابطه با شرکت‌ های درگیر در طرح پونزی، بیان ویژگی‌های چنین شرکت‌ هایی و ارتباط آن با حسابداری انجام نشده است؛ بنابراین موضوع پژوهش حاضر می‌تواند موضوع جدیدی برای پژوهش و بررسی باشد. https://aapc.khu.ac.ir/article_3593.html امروزه اعمال رویه­های موثر برای کنترل بر کارگذاران براساس تئوری نمایندگی ضروری است. با این بیان هدف پژوهش حاضر، شناسایی ابعاد و شاخص­های موثر بر تقلب مدیران در گزارشگری مالی با رویکرد تئوری شش ضلعی تقلب می­باشد. به این ترتیب با بهره­گیری از روش فراترکیب و الگوی سندلواسکی و باروسو که شامل گام­های هفتگانه­ای است، 198 پژوهش منتشر شده در مجلات معتبر داخلی و خارجی را در بازه زمانی 1397 تا 1403 شمسی و 2015 تا 2025 میلادی مورد بررسی قرار داده است. با تحلیل محتوای این پژوهش­ها، کدهای مربوطه و سنجش میزان اهمیت و اولویت هر یک با استفاده از ابزار پرسشنامه و نظر سنجی از 15 نفر از خبرگان و اساتید حرفه­ای و با استفاده از روش آنتروپی شانون تعیین شد. در این پژوهش، 6 مقوله اصلی (انگیزه، فرصت، توانایی، توجیه، تکبر و تبانی)، 19 مقوله فرعی، 38 مفهوم و 158 کد استخراج گردیده است. نتایج تکنیک آنتروپی شانون نشان می­دهد که عامل توجیه (کیفیت موسسات حسابرسی، کاهش کیفیت حسابرسی و تغییر حسابرس برای پنهان کردن تقلب)، توانایی (تحصیلات مدیران و جاگزینی مدیران با مدیران با صلاحیت­تر)، انگیزه (رشد کمتر دارایی‌ها و مالکیت نهادی خرد و عمده)، تکبر (تصاویر مکرر مدیرعامل) و تبانی (حق­الزحمه حسابرس) به ترتیب مهمترین شاخص­های موثر بر تقلب مدیران در گزارشگری مالی هستند. یافته­های این پژوهش مبنای نظری و شواهد صریحی را برای اطلاع‌رسانی به ارزیابی‌های سیاست‌گذاری و بررسی‌های مربوط به ابعاد و شاخص­های موثر بر تقلب مدیران در گزارشگری مالی فراهم می­کند.