fa رتبه بندی عوامل موثر بر اجتناب مالیاتی شرکتی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:tahoma;"><strong><span dir="RTL"><span style="color:black;">بر اساس نظریه نمایندگی و با وجود عدم تقارن اطلاعاتی بین مؤدیان مالیاتی و دولت، به&shy;طور طبیعی شرکت&shy;ها سعی می&shy; کنند در پرداخت مالیات اجتناب کنند. از سوی دیگر دولت&shy;ها با توجه به محدودیت&shy;های موجود در تلاشند با شناسایی مؤدیان مالیاتی پرریسک، مطابق قوانین و مقررات، مالیات حداکثری را وصول کنند و پژوهش&shy;گران این حوزه نیز به دنبال شناسایی عوامل مؤثر بر اجتناب مالیاتی هستند. این تحقیق با رویکردی کیفی-کمی و با هدف رتبه&shy; بندی عوامل موثر بر اجتناب مالیاتی شرکت&shy;های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران انجام شده است. </span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">برای انجام تحقیق حاضر، ابتدا با پرسش از 10 خبره</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"> دانشگاهی و مالیاتی (مستقل نظر از هم)،</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"> 37 عامل کمی مؤثر بر اجتناب مالیاتی در هشت بُعد، که بر اساس گزارش &shy;های منتشره در خصوص این شرکت&shy;ها قابل اندازه &shy;گیری است، شناسایی شد. سپس این عوامل و متغیر وابسته، اندازه&shy; گیری و با استفاده از تکنیک معادلات ساختاری، اثرگذاری ابعاد، مورد آزمون قرار گرفت.</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">در انتها براساس ابعاد تایید شده، </span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">با استفاده از پرسشنامه مقایسه زوجی توزیع شده بین همان خبرگان و تحلیل سلسله مراتبی، رتبه&shy; بندی انجام شد. جامعه آماری تحقیق شامل 77 شرکت بورسی بوده که به روش غربالگری انتخاب شدند و دوره زمانی آن، سال&shy;های 1395-1391 است. مصاحبه با خبرگان در سال 1396 انجام و پرسشنامه&shy;&shy;های رتبه&shy; بندی نیز در سال 1397 توزیع شد. نتایج تحقیق نشان داد ابعاد تایید شده و رتبه &shy;بندی آنها به شرح زیر است: </span></span><span dir="RTL">عوامل تجاری، عوامل راهبری شرکتی، عوامل مربوط به حسابرس، عوامل مربوط به گزارش‌های مالی، عوامل مربوط به صنعت، ویژگی&shy;های عمومی، عوامل مربوط به بازار سرمایه و عوامل اجتماعی</span>.</strong></span></span></div> <div style="text-align: justify;">The Hierarchy of Effective Factors on Corporate Tax Avoidance Because of the information asymmetry within taxpayers and governments, commonly, the taxpayers try avoid the payment of tax. The problem can be explained by Agency theory. On the other hand, governmants try to maximize receiving tax by recognizing risky taxpayers and researchers try to recognize effective factors on tax avoidance. The aim of the research is the hierarchy of effective factors on corporate tax avoidance on Tehran stock exchange. In this research, first, 37 quantity factors are recognized that affect on corporate tax avoidance in 8 dimensions by interview with academic and professional experts that can be measure by corporate reports.<br> &nbsp;&nbsp; Then the factors and dependent variable are measured and are tested the efficacy of the dimensions by structural equation model (SEM)<span dir="RTL">.</span> Finally, based on confirmed dimensions, hierarcy is done by contributed analytic hierarchy process quastionaries with same experts. Statistic population in this research involves 77 companies listed in Tehran Stock Exchange during the period 2013-2017 that are selected by systematic delete. The interview with experts done at 2017 and questionaries contributed at 2018. Results show that the hierarchy of effective factors on corporate tax avoidance is: trading factors, corporate governance factors, auditor factors, financial reporting factors, industrial factors, public attributes, capital market factors and social factors.</div> اجتناب مالیاتی شرکتی, مؤدیان پرخطر, اطلاعات عام شرکت‌ها, اطلاعات خاص شرکت‌ها. Tax Avoidance, Risky Taxpayers, Companies Public Information, Companies Private Information. 309 341 http://aapc.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-556-1&slc_lang=fa&sid=1 siamak tayefeh سیامک طایفه s.tayefeh@yahoo.com 10031947532846005291 10031947532846005291 No PHD student of Islamic azad university,Isfahan (khurasgan) branch ( s.tayefeh@yahoo.com) دانشجوی دکتری حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، s.tayefeh@yahoo.com mohsen dastgir محسن دستگیر mdastgir@hotmail.com 10031947532846005292 10031947532846005292 Yes full professor of Islamic azad university,Isfahan (khurasgan) branch (Corresponding Author), استاد حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، نویسنده مسئول، farzin rezaee فرزین رضایی farzinrezaei@yahoo.com 10031947532846005293 10031947532846005293 No Associate professor of Islamic azad university,Qazvin branch(farzinrezaei@yahoo.com) دانشیار حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین farzinrezaei@yahoo.com saeid ali ahmadi سعید علی احمدی s.aliahmadi@khuisf.ac.ir 10031947532846005294 10031947532846005294 No Assistant professor of Islamic azad university,Isfahan (khurasgan) branch.(s.aliahmadi@khuisf.ac.ir) استادیار حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، s.aliahmadi@khuisf.ac.ir