دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

الگوی حسابداری پایداری شرکتی با تاکید بر متغیرهای روانشناختی اعضای هیات مدیره

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حسابداری،گروه حسابداری،واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران. atoussa.firoozalizadeh@iau.ir
2 استادیار،گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
3 استادیار،گروه حسابداری، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. mhassani@iau.ac.ir
چکیده
نقش حسابداری پایداری شرکتی در ایران و تاثیرگذاری اعضای هیات مدیره شرکت‌ها بعنوان تصمیم گیران اصلی بسیار حائز اهمیت است. این پژوهش، به شناسایی الگوی حسابداری پایداری شرکتی با تاکید بر متغیرهای روانشناختی اعضای هیات‌مدیره شرکت‌ها و فرایند هستی پذیری نقش حسابداری پایداری شرکتی در ایران و تاثیرگذاری اعضای هیات مدیره شرکت‌ها بعنوان تصمیم - گیران اصلی آن بسیار حائز اهمیت است. این پژوهش، به شناسایی الگوی حسابداری پایداری شرکتی با تاکید بر متغیرهای روانشناختی اعضای هیات‌مدیره شرکت‌ها و فرایند هستی پذیری حسابداری پایداری شرکتی پرداخت. لذا با بکارگیری روش داده‌بنیاد در دو مرحله کیفی، طی سالهای (۱۴۰۳-۱۴۰۴)، نخست به شناسایی متغیرهای روانشناختی از طریق مصاحبه با روانشناسان حائز شرایط پژوهش و انجام ۱۲ مصاحبه به مرحله اشباع رسید. در مرحله دوم گردآوری داده‌ها، مصاحبه با اعضای هیات‌مدیره شرکت‌ها (واجد شرایط پژوهش) انجام و با ۱۳ مرحله مصاحبه این مرحله نیز به اشباع رسید در مراحل تجزیه‌وتحلیل، مراحل سه‌گانه کدگذاری (باز، محوری و انتخابی)، الگوی هستی پذیری حسابداری پایداری شرکتی با تاکید بر متغیرهای روانشناختی اعضای هیات مدیره شرکت‌ها استخراج و در مقوله‌های محوری، علی، زمینه‌ای، مداخله‌گر و پیامدها، مقوله‌های مانند: ایجاد شرایط لازم بر عضویت بانوان در هیات مدیره شرکت‌ها، تایید صلاحیت‌های روانی با انجام تست سلامت روان (توسط مراجع قانونی و پزشکی ذیصلاح)، اعمال قدرت و خشونت، قدرت رهبری، آینده‌نگری در تولید محصولات سبز، شناسایی شدند. نوآوری این پژوهش علاوه بر بررسی اهمیت حسابداری پایداری شرکتی در واحدهای تجاری، یکی از مباحث پژوهشی مهم در عدم دستیابی و تحقق حسابداری پایداری شرکتی را مورد ارزیابی قرار داده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Model Of Corporate Sustainability Accounting with Emphasis on Psychological Variables of Board Members

نویسندگان English

Atoussa firoozalizadeh 1
Habib Amirbeyki Langaroudi 2
Mohammad Hassani 3
1 Ph.D. Student of Accounting, Department of Accounting, Qa.c, Islamic Azad University, Qazvin, Iran. atoussa.firoozalizadeh@iau.ir
2 Assistant Professor of Accounting, Department of Accounting, Qa.c, Islamic Azad University, Qazvin, Iran. (Corresponding Author)
3 Assistant Professor of Accounting, Department of Accounting, NT.C, Islamic Azad University, Tehran, Iran. mhassani@iau.ac.ir
چکیده English

The role of corporate sustainability accounting in Iran—and the influence of board members as the primary decision-makers—is of great significance. Accordingly, this study sought to identify a model for corporate sustainability accounting, focusing on the psychological variables of board members and the process by which corporate sustainability accounting becomes established. Therefore, employing a grounded theory approach across two qualitative stages during the years 1403–1404, the study first identified psychological variables through interviews with qualified psychologists, reaching the point of saturation after conducting 12 interviews. In the second phase of data collection, interviews were conducted with corporate board members (meeting the study's eligibility criteria), and this stage reached saturation after thirteen interviews. During the analysis phase—utilizing the three-stage coding process (open, axial, and selective)—a model for the viability of corporate sustainability accounting, emphasizing the psychological variables of board members, was developed. Key categories identified included: establishing the necessary conditions for women's membership on corporate boards; verifying psychological qualifications through mental health assessments (conducted by competent legal and medical authorities); the exercise of power and violence; leadership capabilities; and a forward-looking approach to green product manufacturing. In addition to examining the importance of corporate sustainability accounting in business entities, this study offers a novel contribution by evaluating a key issue hindering the achievement and implementation of corporate sustainability accounting.

کلیدواژه‌ها English

board members
corporate governance.corporate sustainability accounting
decision making
The fourth dimension of sustainable development.Psychological variables
اخترشناس، داریوش؛ خدامی‌پور، احمد؛ پورحیدری، امید.(1399)، تدوین مدل عوامل موثر پایداری شرکتی در ایران، فصلنامه علمی مطالعات تجربی حسابداری مالی، سال شانزدهم، شماره 65، صص 175-201.
اخترشناس، داریوش؛ خدامی‌پور، احمد؛ پورحیدری، امید.(1400)، تدوین و ارزیابی مدل موانع، اجرا و افشاء و استانداردگذاری پایداری شرکتی در ایران، دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، سال ششم، شماره 11، صص 217-249.
استراوس، آنستم و کوربین، جولیت.(1998)، مبانی پژوهش کیفی، فنون و مراحل تولید نظریه زمینه‌ای. ترجمه افشار، ابراهیم. انتشارات نشر نی. تهران، 1401، چاپ دهم.
اسماعیلی‌کیا، غریبه و اوشنی، محمد .(1401)، پایداری مالی شرکت و گزارشگری مالی متقلبانه: نقش کیفیت سازوکارهای راهبری شرکتی، مجله دانش حسابداری، سال سیزدهم، شماره 2، صص 83-104.
بشیری منش، نازنین و وقفی، سید حسام.(1400)، تاثیر زنان در هیات مدیره بر ویژگی‌های کیفی اطلاعات مالی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامه زن در توسعه و سیاست،دوره سوم، شماره 19، صص 477-500.
بختیاری، عباس؛ حجازی، رضوان؛ جرجرزاده، علیرضا.(1400)، شناسایی عوامل موثر بر ویژگی‌های حسابرسان در قضاوت حسابرسی، فصلنامه علمی - پژوهشی دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت،  دوره دهم، شماره 37، صص 143-158.
بوذرجمهری، سید شهریار؛ مهرانی، ساسان؛ همایون، سعید.(1405)، بررسی مؤلفه‌های گزارشگری پایداری صنعت فولاد در زمینه تغییرات اقلیمی در ایران با رویکرد اقتصادی و زیست‌محیطی، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، دوره سی و سوم، شماره 1، صص 1-23.
بهبهانی‌نیا، پریسا السادات و بامشاد، پریسا.(1403)، تاثیر حضور زنان در هیات مدیره و کمیته حسابرسی بر هزینه‌های نمایندگی با اثر تعدیل‌کنندگی قدرت مدیرعامل و سرمایه انسانی مدیرعامل، فصلنامه پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای، دوره پنجم، شماره 18، صص 86-107. 
بهرامی، معصومه.(1397)، راهنمای کاربردی شخصیت 16 عاملی کتل، انتشارات صبا، تهران.
عامری، حسین.(1397)، بررسی تأثیر ویژگی‌های هیات مدیره بر افشای گزارش پایداری شرکت‌ها، فصلنامه علمی - پژوهشی پژوهش حسابداری و حسابرسی، دوره نهم، شماره 3، صص 189- 206.
پوریوسف، سیاوش و آزاد فلاح، پرویز.(1393)، ارتباط بین ویژگی‌های شخصیتی، تعهد سازمانی و سبک‌های مقابل‌های کارکنان، مجله روانشناسی. تهران. سال شانزدهم، شماره 4، صص 355-369.
دقیقیان، پروین.(1390)، روان‌شناسی تیپ‌های شخصیتی نه‌گانه، انتشارات آشیانه. تهران.
سبزیانی، فریدون؛ غلامی‌چنارستان‌علیا، عبدالخالق؛ تمیمی، محمد.(1403)، ارائه الگوی توسعه پایداری شرکتی بر مبنای اخلاق حرفه‌ای مدیران و کارکنان بانک صادرات ایران، فصلنامه حکمرانی و توسعه، دوره چهارم، شماره 1، صص 93-114.
حسینی، سید علی؛ بابایی، فاطمه؛ توحیدی، محمد؛ همایون، سعید.(1403)، روابط متقابل و الویت بندی عناصر گزارشگری پایداری با تاکید بر اصول و ارزش‌های اسلامی، دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، سال هشتم، شماره 16، صص 1-46.
حق‌شناس، حسن.(1385)، طرح پنج عاملی ویژگی‌های شخصیت، شیراز، انتشارات دانشگاه علوم پزشکی شیراز.
صادقی یخدانی، غزل؛ اژدری، علی؛ اشکورجیری، همایون.(1403)، تأثیر باورها و وسعت تعاملات اجتماعی سرمایه‌گذاران بر تمایل به سرمایه‌گذاری آنها باتوجه‌به نقش تعدیل‌کنندگی سواد مالی، دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، دوره نهم، شماره 18، صص 419-463.
عبادی، سامان؛ عبدی، رسول؛ رضایی، نادر؛ پاک مرام، عسگر.(1400)، الگوی پایداری شرکت مبتنی بر مدل کارایی مالی توسط مدل P-VAR ، فصلنامه مهندسی مالی و مدیریت اوراق بهادار، دوره دوازدهم، شماره 48، صص 411-431.
عبدلی، محمدرضا؛ پناهی، حمید؛ رحیمیان، فاطمه.(1392)، بررسی تاثیر ترکیب هیات مدیره و ساختار مالکیت بر میزان مسئولیت‌پذیری اجتماعی شرکت‌ها در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار ایران، دهمین کنفرانس بین‌المللی مدیریت استراتژیک.
عطا عبید، علی؛ آشتاب، علی؛ پیری، پرویز.(1404)، الگوی یکپارچه‌سازی تأثیرات زیست‌محیطی در گزارشگری مالی: چارچوبی برای افشا و حسابداری پایدار، دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، دوره دهم، شماره 19، صص 325-377.
فاطری، علی؛ حجازی، رضوان؛ مشایخی، بیتا.(1402)، ارائه الگوی گزارشگری پایداری برای شهرداری‌ها، مجله دانش حسابداری، دوره چهاردهم، شماره 3، صص 59-86.
فخاری، حسین و فضل اله پور نقارچی، مهران.(1401)، تاثیر سرمایه روانشناختی بر انگیزه، پیشرفت، قضاوت حسابرسان و عملکرد موسسه‌های حسابرسی، دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، سال هفتم، شماره 13، صص 154-197.
فرج‌زاده دهکردی، حسن و فغفور مغربی، یگانه.(1401)، تبیین عوامل اثرگذار بر کیفیت قضاوت و تصمیم‌گیری در خصوص سرمایه‌گذاری با اتکا بر دیدگاه‌های روانشناختی، دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، سال هفتم، شماره 13، صص 399-429.
کریمی واحد، شهناز؛ پاکمرام، عسگر؛ بحری ثالث، جمال؛ جبارزاده کنگرلویی، سعید.(1402)، توسعه الگوی حسابداری پایداری مبتنی بر نظریه زمینه بنیان، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، دوره دوازدهم، شماره 46، صص 313-328.
یلمه، فاطمه و منصوریان، زینب.(1401)، ویژگی‌های هیات مدیره و نسبت‌های سودآوری، فصلنامه رویکردهای پژوهشی در مدیریت نوین و حسابداری، دوره ششم، شماره 86، صص 846-863.
دوره 11، شماره 21
شهریور 1405
صفحه 541-587

  • تاریخ دریافت 05 اسفند 1404
  • تاریخ بازنگری 02 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 29 شهریور 1405
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1405