دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

رابطه ویژگی‌های شخصیتی و جنسیت با قضاوت اخلاقی حسابداران: شواهدی مبتنی بر رشته تحصیلی

نویسنده
استادیار گروه حسابداری دانشکده علوم مالی دانشگاه خوارزمی ( نویسنده مسئول)
چکیده
پژوهش‏ های حوزه اخلاق نشان داده‏اند که بر خلاف انتظار، حسابداران در آزمون‏ های توسعه اخلاقی، امتیاز چندان بالایی کسب نمی‏ کنند که علت آن می‏تواند تمرکز حسابداران بر ویژگی شخصیتی توافق‏پذیری باشد. حال آنکه آزمون‏های تفکر اخلاقی، قضاوت‏های مبتنی بر ویژگی شخصیتی تطابق ‏پذیری را حداکثر تا سطوح میانی فرایند توسعه اخلاقی ارزش‏گذاری می‏ کنند. تحقیق حاضر با هدف بررسی این موضوع، رابطه پنج ویژگی‏ شخصیتی اصلی با قضاوت اخلاقی دانشجویان رشته حسابداری را در مقایسه با دانشجویان رشته مدیریت بررسی می‏ کند. پنج ویژگی شخصیتی اصلی عبارتند از وظیفه ‏شناسی، برونگرایی، توافق ‏پذیری‏، روان‏ رنجوری و تجربه ‏پذیری. همچنین، در این پژوهش رابطه جنسیت با قضاوت اخلاقی نیز بررسی شده‏است.

نتایج به دست آمده از پرسشنامه توزیع‏شده بین 386 دانشجوی رشته‏ های حسابداری و مدیریت (گرایش‏های مالی و بازرگانی) پنج دانشگاه استان تهران در سال 1397 نشان می‏دهد، در حالی که دانشجویان رشته حسابداری، اولویت بالاتری برای ویژگی شخصیتی توافق ‏پذیری قائل هستند، تفاوت معناداری بین امتیاز قضاوت اخلاقی دانشجویان رشته ‏‏های حسابداری و مدیریت وجود ندارد. با این وجود، دانشجویان حسابداری با ویژگی شخصیتی توافق‏ پذیری بالاتر، گرایش کمتری به قضاوت اخلاقی دارند. حال آنکه این رابطه در نمونه دانشجویان مدیریت وجود ندارد. به این معنی که دانشجویان حسابداری تحت تاثیر ارزش‏های رشته تحصیلی خود، ویژگی‏های شخصیتی متفاوتی دارند و این موضوع می ‏تواند قضاوت اخلاقی آنان را تحت تاثیر قرار دهد. همچنین، نتایج نشان می‏دهد در هر دو گروه دانشجویان حسابداری و مدیریت، رابطه مثبت و معناداری بین وظیفه شناسی و برون‏گرایی با قضاوت اخلاقی وجود دارد و رابطه بین روان رنجوری و قضاوت اخلاقی، منفی و معنادار است. در نهایت، بررسی رابطه بین جنسیت و قضاوت اخلاقی نشان داد، مطابق نظریه نقش جنسیت در فرایند اجتماعی شدن، دانشجویان دختر در مقایسه با دانشجویان پسر، گرایش بیشتری به قضاوت‏های اخلاقی دارند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

How Personality and Gender Relate to Ethical Judgment of Accountants: Evidence based on Discipline

نویسنده English

Hassan farajzadeh Dehkordi
Assistant Professor of accounting, Faculty of financial sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran
چکیده English

CContrary to expectations, ethics research has shown that, accountants earn low ethical reasoning scores in the moral development tests, due to accountants focusing on agreeableness trait. However, ethical tests evaluate agreeableness trait up to the intermediate levels of the moral development model. The purpose of this study is to investigate the relationship between five personality traits and ethical judgments of accounting students compared with management students. The big five personality traits are conscientiousness, extraversion, agreeableness, neuroticism and openness to experience. I also investigate the relationship between gender and moral judgment. Using a questionnaire and answers provided by 386 accounting and business students, from five universities located in Tehran province, in 2018, results show, accounting students have a higher priority for agreeableness personality trait. But, there is no significant difference between the ethical judgments of accounting and business students. I find that those accounting students who do prefer agreeableness trait appear to have lower levels of moral judgment. While this relationship does not exist for the business students. This means that accounting students have different personality traits, influenced by their discipline, and therefore have different moral judgment. Also, for both groups, there is a positive significant relationship between conscientiousness and extroversion with moral judgment and the relationship between neuroticism and moral judgment is negative. Finally, the study of the relationship between gender and moral judgment showed that, according to theory of gender role in socialization, female students tend to have more moral judgments than males.

کلیدواژه‌ها English

agreeableness
Big Five Personality Traits
Discipline
gender
Moral Judgment
ایمر، فرشید و گرکز، منصور. (1396)، شیب لغزنده یا رفتار جبرانی: نقش منبع کنترل و عاطفه منفی در تصمیم گیری های اخلاقی حسابداری، فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، دوره ۲ شماره ۴، صص:۱۲۳-۱۵۲.
ایمر، فرشید و گرکز، منصور. (1397)، بررسی نقش هیجانات خودآگاهانه (غرور و شرم) در تصمیم گیری های اخلاقی حسابداری: مطالعه موردی دانشجویان دکتری و کارشناسی ارشد حسابداری دانشگاه های شهر گرگان، فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، دوره ۳، شماره ۶، صص: ۱۶۵-۱۹۷.
برادران حسن‌زاده، رسول؛ فتاحی اصل، بهرام و ابوالحسن‌زاده، سودا. (1392)، بررسی تأثیر تیپ‌های شخصیتی حسابرسان بر محتوای گزارش حسابرسی، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، دوره 2، شماره 6، صص: 89-100.
حساس یگانه، یحیی و مقصودی، امید. (1390)، ارزشهای اخلاقی در قضاوت حرفه‌ای حسابرس. اخلاق در علوم و فنّاوری، دوره ۶، شماره ۱، صص :۶۳-۷۴.
حیدرپور، فرزانه و رجب دری، حسین. (1396)، رابطۀ اخلاق حرفه‌ای و ویژگی‌های شخصیتی سرمایه‌گذاران بورس اوراق بهادار. اخلاق در علوم و فنّاوری، دوره ۱۲، شماره ۲، صص: ۱۶۱-۱۶۴.
رفاهی بخش، سمانه؛ بنی مهد، بهمن؛ خردیار، سینا و اوشک سرائی، مریم. (1397)، عواطف فردی و رفتار مدیریت سود : آزمونی از نظریه روانشناسی مثبت گرا، فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. دوره ۳، شماره ۶، صص:۲۴۱-۲۵۳.
سعیدی گراغانی مسلم، ناصری احمد. (1396)، تاثیر تیپ شخصیتی بر قضاوت حرفه ای حسابرس در تخصیص بودجه زمانی به حسابهای حاوی برآورد، فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، دوره 2، شماره 3، صص: 169-184 .
سلمان پناه، نجمه و طالب نیا، قدرت اله. (1392)، بررسی گزیده عوامل موثر بر قضاوت اخلاقی حسابداران رسمی ایران، حسابداری مدیریت، دوره 6، شماره 18، صص:87-96.
فرج زاده دهکردی، حسن و نورشاهی کبری. (1394)، اولویت بندی ارزش های شخصی و ویژگی های فردی حسابداران: نقدی بر آموزش حسابداران، تحقیقات حسابداری و حسابرسی، شماره 25، صص: 118-133.
فروغی میثم، جعفری علیرضا، نادری بنی رحمت اله. (1393)، عوامل موثر بر قضاوت های اخلاقی در بین جامعه حسابداران رسمی ایران، حسابداری مالی، دوره 6، شماره 22، صص: 114-133
گودرزی، سعید و حاجیها زهره. (1396)، رابطۀ ویژگی‌های شخصیتی با شکل‌گیری قضاوت اخلاقی، اخلاق در علوم و فنّاوری، دوره ۱۲، شماره ۴، صص :۱۶۷-۱۷۳.
مرادی، مهدی و مرندی زکیه (1396)، بررسی تاثیر ویژگی های فردی بر قضاوتهای اخلاقی دانشجویان، فرهنگ در دانشگاه اسلامی، دوره 4، شماره 1، صص :19-32.
محمد‌زاده، علی و نجفی محمود. (1389)، اعتبار یابی مقیاس پنج بزرگ-10 : ابزار بسیار کوتاه الگوی پنج عاملی شخصیت، فصلنامه اندازه گیری تربیتی، دوره 1، شماره 2، صص: 117-130.
محمدی جواد، فخاری حسین. (1395)، تاثیر خودکنترلی و تعهدات دینی مدیران مالی بر کیفیت افشای اطلاعات، فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، دوره ۱، شماره ۲، صص:۴۱-۶۳.
نمازی محمد، ابراهیمی فهیمه. (1396)، بررسی تأثیر سازه‌های فردی و اجتماعی بر شدت اخلاقی ادراک شده توسط حسابداران، فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، دوره ۲، شماره ۴، صص :۹۷-۱۲۱.
دوره 4، شماره 7
شهریور 1398
صفحه 181-208

  • تاریخ دریافت 06 اردیبهشت 1398
  • تاریخ پذیرش 21 اردیبهشت 1398
  • تاریخ انتشار 23 آذر 1398