دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

بررسی تأثیر فشارهای هم‌نوایی و فرمان‌برداری بر تصمیم‌گیری غیراخلاقی مدیران مالی با تأکید بر نقش تعدیل‌کنندگی ویژگی‌های فردی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکده اقتصاد، مدیریت وعلوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. (Rezaloie@yahoo.com)
2 استاد گروه حسابداری،دانشکده اقتصاد، مدیریت وعلوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران (نویسنده مسئول)
چکیده
حرفه‌ها با دانش، مهارت، نگرش، رفتار و اخلاق افراد آن حرفه تعریف و قضاوت می‌شوند. وقوع موارد متعدد رسوایی‌های مالی، که حسابداران نقش غیرقابل چشم‌پوشی در آن ایفا کردند، نشان داد لازم است نقش عوامل روان‌شناختی، شخصیتی و محیطی در فرایند تصمیم‌گیری اخلاقی حسابداران مورد توجه بیش‌تری قرار گیرد. پژوهش حاضر نقش فشار هم‌نوایی و فرمان‌برداری در فرایند تصمیم‌گیری غیراخلاقی و هم‌چنین نقش تعدیل‌کنندگی جهت‌گیری فاصله قدرت، تعهد حرفه‌ای و تعهد سازمانی را مورد بررسی قرار می‌دهد تا درک بهتری از فرایند تصمیم‌گیری غیراخلاقی حسابداران به دست آید. جامعه آماری پژوهش شامل مدیران مالی شرکت‌های فعال در شهرک صنعتی لاکان شهرستان رشت است که تعداد آن‌ها 140 برآورد می‌شود. با استفاده از فرمول کوکران تعداد نمونه 103شرکت تعیین شد. داده‌های مورد نیاز در سال 1398 با استفاده از سناریو و پرسشنامه جمع‌آوری شد. روش تجزیه ‌و تحلیل داده‌ها تجزیه و تحلیل واریانس یک‌طرفه و تجزیه و تحلیل واریانس ترکیبی است که با استفاده از نرم‌افزار SPSS صورت گرفت. یافته‌های پژوهش حاکی از تأثیر فشار هم‌نوایی و فرمان‌برداری بر احتمال تصمیم‌گیری غیراخلاقی است. هم‌چنین اثر تعدیل‌کنندگی تعهد حرفه‌ای و جهت‌گیری فاصله قدرت بر رابطه فشار فرمان‌برداری با تصمیم‌گیری غیراخلاقی مورد تأیید قرار گرفت. با این‌حال شواهدی در خصوص اثر تعدیل‌کنندگی تعهد سازمانی مشاهده نشد. با توجه به این‌که نتایج موید نقش فشار اخلاقی در افزایش احتمال تصمیم‌گیری غیراخلاقی حسابداران و در نتیجه کاهش کیفیت گزارش‌گری مالی است، بنابراین لازم است در تدوین قوانین و مقررات نظارتی مانند نظام راهبری شرکتی به این موضوع بیش از پیش توجه شود
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Investigating the Impact of Conformity and Obedience Pressures on Financial Managers' Unethical Decision Making with Emphasis on the Moderating Role of Individual Characteristics.

نویسندگان English

Abbas Rezalouei 1
Gholamhossein Mahdavi 2
1 Ph.D. student in Accounting, Shiraz University, Shiraz, Iran(Rezaloie@yahoo.com)
2 Professor of Accounting, Shiraz University, Shiraz, Iran (corresponding author)
چکیده English

Professions are defined and judged by the knowledge, skills, attitudes, behaviors and ethics of their members. The occurrence of numerous financial scandals in which accountants played an indispensable role, showed that the role of psychological, personality, and environmental factors in ethical decision-making needs to be given more attention. The present study investigates the role of conformity and obedience pressure in the ethical decision-making process as well as the moderating role of power distance orientation, professional commitment, and organizational commitment. The statistical population of the study includes financial managers of active companies in Lakan industrial Estate of Rasht city, with an estimated 140 company. Using the Cochran's formula, the number of samples was determined to be 103. Required data were collected in 1398 with the scenario and questionnaire. The method of data analysis is one-way analysis of variance and mixed variance analysis via SPSS. Findings show the impact of conformity and obedience pressure on the likelihood of making unethical decisions. The moderating effect of professional commitment and power distance orientation on the relationship between obedience pressure and unethical decision making was also confirmed. However, there was no evidence of the moderating effect of organizational commitment. Given that the results confirm the role of ethical pressure in increasing the likelihhod of unethical decisions by accountants and reducing the quality of financial reporting, Therefore, it is necessary to pay more attention to this issue in formulating regulatory rules, such as corporate governance.

کلیدواژه‌ها English

Unethical Decision Making
Ethical Pressures
Obedience Pressure
Conformity Pressure
ارجمندنیا، علی اکبر؛ حجازی، رضوان؛ بغزیان، آلبرت؛ اعتمادی عیدگاهی، سارا. (۱۳۹۸)، بررسی تأثیر ایجاد حساب اجتماعی بر رفتار غیراخلاقی حسابداران: با نقش واسطه‌ای عدم پایبندی به اخلاق و احساس گناه، حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره 7، ص‌ص ۶۳-۱۰۲.
اعتمادی، حسین و دیانتی‌دیلمی، زهرا. (1388)، تأثیر دیدگاه اخلاقی مدیران مالی بر کیفیت گزارش مالی شرکت‌ها، فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، شماره 2، ص‌ص 20-11.
ایمر، فرشید و گرکز، منصور. (1397)، شیب لغزنده یا اخلاق جبرانی؟ نقش متارکه اخلاقی و خودشیفتگی در تصمیم‌گیری‌های اخلاقی حسابداری، حسابداری مدیریت، شماره 11، ص‌ص 58-11.
باغومیان، رافیک. (1385)، فرهنگ حسابرسی و اخلاق حرفه‌ای، ضرورت باز اندیشی در اصول بنیادی حسابداری و حسابرسی، حسابدار، شماره 178-ص‌ص 40-29.
جواهری، محمدحسین. (1388)، مقایسه زنان و مردان در هم‌نوایی اجتماعی، جامعه‌شناسی، شماره 3، ص‌ص 65-55.
حجازی، رضوان و مصری پور، محبوبه. (۱۳۹۱)، رابطه ضوابط اخلاق حرفه‌ای حسابداری با آموزش‌های دانشگاهی، دهمین همایش ملی حسابداری ایران.
خاندوزی، بزرگمهر؛ خوزین، علی؛ سعیدی، پرویز؛ دیده‌خانی، حسین. (1396)، بررسی اثر سلامت روانی بر تصمیم‌گیری اخلاقی مدیران مالی بر اساس الگوی رفتاری شیب لغزنده و اخلاق جبرانی، حسابداری سلامت، شماره 6، ص‌ص 64-46.
دیانتی دیلمه، زهرا و طیبی، وحید. (1390)، تأثیر ابعاد اخلاقی مدیران بر کیفیت سود شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، اخلاق در علوم و فنّاوری، شماره 6، ص‌ص ۱۳-۲۱.
رحمانی نیا، احسان و یعقوب نژاد، احمد. (1396)، عوامل مؤثر بر تصمیم‌گیری اخلاقی حسابرسان داخلی، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، شماره 24، ص‌ص 166-145.
سرلک، نرگس. (1387)، اخلاق حسابداری، اخلاق در علوم و فناوری، شماره 3، ص‌‌ص 82-71
صحت، سعید؛ احسان‌فر، گلشن؛ اصل‌باغ، سحر. (1391)، نقش اخلاق در کاهش تقلب شرکت‌های بیمه از دید مشتریان (مورد مطالعه: بیمه‌گزاران بخش خودرو)، فصل‌نامه اخلاق در علوم و فناوری، شماره 1، ص‌ص 9-1.
فرج زاده دهکردی، حسن. (1398)، رابطه ویژگی‌های شخصیتی و جنسیت با قضاوت اخلاقی حسابداران: شواهدی مبتنی بر رشته تحصیلی، فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره 7، ص‌ص ۱۸۱-۲۰۸.
مهدوی، غلامحسین و ابراهیمی، فهیمه. (1394)، تأثیر اخلاقیات بر تعهد سازمانی و حرفه‌ای حسابداران، فصلنامه حسابداری سلامت، شماره 12، ص‌ص 103-87.
مهدوی، غلامحسین و زمانی، رضا. (1397)، بررسی تأثیر منبع کنترل، تجربه و میزان تحصیلات حسابرسان بر تعهد حرفه‌ای آنان، فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره ۳، ص‌ص 150-131.
مهدوی، غلامحسین و علی پور، صفدر. (1389)، رویکرد تصمیم‌گیری اخلاقی مدیران مالی شرکت‌ها، مجله دانش حسابداری، شماره 2، ص‌ص 53-33.
مهدوی، غلامحسین و موسوی‌نژاد، سید روح‌اله. (1390)، تأثیر میزان و شرایط اخلاقی بر تصمیم‌گیری مدیران مالی دستگاه‌های اجرایی دولتی استان فارس، فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، شماره 4، ص‌ص53-42.
مهرانی، ساسان؛ ثقفی، علی؛ موسی خانی، محمد؛ سپاسی، سحر. (1390)، عوامل موثر بر تصمیم‌گیری اخلاقی حسابداران رسمی ایران، اخلاق در علوم و فناوری، شماره 3، ص‌ص 12-6.
میرزاپور آل هاشم، سید محمد جعفر و عباسی، ابراهیم. (1395)، رابطه تعهد حرفه‌ای و ماکیاولیسم در میان دانشجویان رشته حسابداری دانشگاه‌های آزاد اسلامی شهر تهران و کرج، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، شماره 18، ص‌ص 127-119.
نیکومرام، هاشم؛ رهنمای رودپشتی، فریدون؛ طلوعی اشلقی، عباس؛ تقی پوریان، یوسف. (1393)، ارزیابی تأثیر اخلاق حرفه‌ای حسابداران مدیریت بر ویژگی‌های کیفی اطلاعات حسابداری مدیریت (با استفاده از تکنیک آنتروپی- فازی، حسابداری مدیریت، شماره 1، ص‌ص 49-66.
دوره 5، شماره 9
شهریور 1399
صفحه 81-115

  • تاریخ دریافت 17 فروردین 1399
  • تاریخ پذیرش 07 خرداد 1399
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1399