دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

تیپ شخصیتی و تردید حرفه ای: آیا واقعاً حسابرسان مستقل رفتار می کنند؟

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. sa.mousavi@mail.um.ac.ir
2 دانشیار روانشانسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. (نویسنده مسئول)
3 دانشیار حسابداری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. bagherpour@um.ac.ir
4 استاد حسابداری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. mehdi.salehi@um.ac.ir
چکیده
اهمیت تردید حرفه‌ای به قدری است که از آن به عنوان قلب فرایند حسابرسی نام برده می‌شود و حسابرسان بر اساس استانداردهای حسابرسی، بایستی فرایند حسابرسی را با نگرش تردید حرفه ای انجام دهند. با توجه به اینکه ویژگی‌های شخصیتی حسابرس می‌تواند بر تردید حرفه ای آن‌ها تأثیر بگذارد، از این رو پژوهش حاضر به دنبال بررسی ابعاد مختلف تیپ شخصیتی و تأثیر آن بر تردید حرفه‌ای حسابرس می‌باشد. داده‌های تحقیق با استفاده از پرسش‌نامه پنج عامل اصلی نئو و پرسش‌نامه تردید حرفه‌ای هارت جمع‌آوری شده است. زمان انجام تحقیق سال 1399 می‌باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر، حسابرسان شاغل در سازمان حسابرسی و موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی بوده و نمونه پژوهش شامل 96 حسابرس با شرایط مذکور بوده است که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شده اند. نتایج پژوهش در کل نشان می‌دهد که تیپ شخصیتی بر تردید حرفه‌ای حسابرسان تاثیرگذار بوده به نحوی که حسابرسان با تیپ شخصیتی برونگرا نسبت به درون گرا، حسابرسان دارای توافق پذیری کمتر نسبت به حسابرسان توافق پذیر، حسابرسان دارای ثبات هیجان نسبت به حسابرسان روان نژند و نیز حسابرسان منظم و وظیفه شناس نسبت به حسابرسان بی نظم، تردید حرفه‌ای بیشتری دارند. به بیان دیگر، یافته‌ها حاکی از آن است که تردید حرفه‌ای تحت تاثیر تیپ شخصیتی بوده؛ امری که می‌تواند بی طرفی و استقلال حسابرسان را تحت تاثیر قرار دهد. نتایج این پژوهش می‌تواند به موسسات حسابرسی کمک نماید تا افرادی مناسبی را استخدام نموده و نیز پرسنل فعلی خود را ارزیابی نموده و در صورت لزوم بهبود بخشند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Personality Type and Professional Skepticism: Are auditors really independent?

نویسندگان English

Sayyed Ali Mousavi Gowki 1
Ali Ghanaee Chamanabad 2
Mohammad Ali Bagherpour Velashani 3
Mahdi Salehi 4
1 Ph.D. Student of Accounting, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran(sa.mousavi@mail.um.ac.ir)
2 Associate Professor of Psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran (Corresponding Author
3 Associate Professor of Accounting, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran(bagherpour@um.ac.ir)
4 Professor of Accounting, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran( mehdi.salehi@um.ac.ir)
چکیده English

The importance of Professional Skepticism is such that is being called as the heart of auditing and the auditors must perform the auditing process using a Professional Skepticism attitude. As the auditors’ personality can affect their Professional Skepticism, the aim of this study is to investigate the effect of personality types on auditor’s professional skepticism. Research data was collected using Neo Big 5 personality trait and Hurtt questionnaires during 2020. The statistical population is the auditor working in the Auditing Organization and accounting firms listed in the Iranian Association of Certified Public Accountants. The sample includes 96 auditors who have been selected by using the simple random sampling method. The results show that the personality type affects the auditor professional skepticism and the auditors with a higher (lower) level of extraversion, a higher (lower) level of stability, a lower (higher) level of agreeableness, and a higher (lower) level of conscientiousness, have a higher (lower) level of professional skepticism. In other words, auditors’ independence is affected by their personality type. The results can help the audit firms to recruit new employees and also to evaluate and maintain the current employees.

کلیدواژه‌ها English

Personality type
professional skepticism
Auditor Independency
Neo Big Five Traits
ابراهیمی رومنجان، مجتبی و شریفی، محسن. (1398)، رابطه تیپ شخصیتی و تاخیردرگزارش حسابرس مستقل، چشم انداز حسابداری و مدیریت، شماره 2(13)، صص 83-100.
امانی کوروش، نیکو مرام هاشم و بنی مهد، بهمن .(1399)، عواطف فردی و تردید حرفه ای حسابرس، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره ۵(۹)، صص ۵۳-۳۵.
انصاری تبسم، حیدرپور فرزانه، کیقبادی امیررضا. (1398)، بررسی رابطه میان تردید حرفه‌ای، سطح اطمینان و قضاوت‌ها و تصمیمات توام با تردید حسابرس، دانش حسابرسی، شماره ۱۹(۷۷)، صص ۲۷۴-۲۴۸.
بختیاری، جواد، پورزمانی، زهرا، رویایی، رمضانعلی. (1398)، رابطه مداری و استقلال حسابرس: آزمون نظریه پیوندهای اجتماعی، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، شماره 8(30)، صص 27-40.
برادران حسن‌زاده، رسول، فتاحی اصل، بهرام، ابوالحسن زاده، سودا ابوالحسن زاده. (1392)، بررسی تأثیر تیپ‌های شخصیتی حسابرسان بر محتوای گزارش حسابرسی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، شماره 2(6)، صص 89-100.
بیرجندی، حمید، فتحی، زهرا. (1400)، بررسی رابطه بین چرخش اجباری مؤسسات حسابرسی و ویژگی‌های تردید حرفه‌ای حسابرس، مجله دانش حسابداری، مقاله در دست انتشار.
پاشائی فشتالی، محمد، آزادی هیر، کیهان، وطن پرست، محمد رضا. (1400)، مطالعه رابطه تیپ شخصیتی، تجربه و جنسیت با توانایی کشف تقلب حسابرس (نقش میانجی شک و تردید حرفه‌ای)، پیشرفت‌های حسابداری، شماره 13(1)، صص 67-100.
تحریری، آرش، پیری سقرلو، مهدی. (1399)، استقلال حسابرس: تحلیلی مقایسه ای از نگرش حسابرسان و مدیران مالی ایرانی، پژوهش‌های تجربی حسابداری، شماره 10(2)، صص 139-162.
حسن ملکی علیرضا، عبدلی محمد رضا، عبدالهی احمد، عباسی ابراهیم. (1399)، تدوین مدل کیفی تردید حرفه ای حسابرسان: از دیدگاه شرکای مؤسسه‌های حسابرسی و مدیران جامعه حسابداران رسمی ایران، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره ۵ (۹)، صص ۷۹-۵۵.
حسینی سیدحسین، ذکریایی مهران، (۱۳۹۸)، تأثیر دیدگاه‌های تردید حرفه‌ای خنثی و سوگیرانه بر پیامدهای شغلی حسابرس، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره ۴ (۷)، صص ۱۳۴-۱۰۳.
حیدر مجتبی، نیکومرام هاشم. (1397)، سبک‌های تفکر و تردید حرفه ای در حسابرسی(آزمون نظریه خود حکومتی ذهن)، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره ۳(۵)، صص ۱۸۵-۱۵۱.
رجبعلی زاده، جواد، حصارزاده، رضا، باقرپور، محمد علی. (1395)، بررسی رابطۀ بین دو بُعد شکاکیت و بی‌طرفیِ تردید حرفه‌ای با قضاوت حرفه‌ای حسابرس، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، شماره 23(2)، صص 173-192.
سپهری، پطرو، آزادی، کیهان، وطن پرست، محمدرضا، اکبری، بهمن. (1399)، تیپ‌های شخصیتی حسابرسان و میزان پایبندی آنان بر آیین رفتار حرفه‌ای، حسابداری مدیریت، شماره 13(44)، صص 205-215.
سعیدی گراغانی مسلم، ناصری احمد. (1396)، تاثیر تیپ شخصیتی بر قضاوت حرفه‌ای حسابرس در تخصیص بودجه زمانی به حساب‌های حاوی برآورد، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره ۲ (۳)، صص ۱۶۹-۱۸۴.
کارگزار فاطمه، بذرافشان آمنه، مهدوی پور علی. (1398)، بررسی رابطه بین مزاج و تردید حرفه ای حسابرسان، مجله دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، شماره ۷(۳)، صص ۶۴-۵۶.
صفرزاده، محمدحسین، سجادی، سید حسین، شعبانی، محیا. (1399)، تأثیر تیپ شخصیتی بر کیفیت حسابرسی (مطالعه موردی: حسابرسان دیوان محاسبات ایران)، دوفصلنامه علمی حسابداری دولتی، شماره 6(2)، صص 145-154.
صفی خانی، رضا، صفرزاده، محمد حسین، اثنی عشری، حمیده. (1400)، بررسی رابطه تردید حرفه‌ای، شناخت صاحب‌کار و قضاوت حسابرس، مجله دانش حسابداری. مقاله در دست انتشار.
عدیلی، مجتبی، خدامی پور، احمد، پورحیدری، امید. (1399)، بررسی تاثیر فرهنگ اخلاقی موسسه حسابرسی و تیپ‌های شخصیتی حسابرسان بر عینیت حسابرس، تحقیقات حسابداری و حسابرسی، شماره 12(46)، صص 5-20.
غلامرضایی، دکتر محسن، حسنی، دکتر محمد. (1397)، تأثیر اختلالات شخصیت بر تردید حرفه‌ای حسابرسان مستقل، مجله دانش حسابداری، شماره 10(2)، صص 43-76.
فرج زاده دهکردی حسن. (1398)، رابطه ویژگی‌های شخصیتی و جنسیت با قضاوت اخلاقی حسابداران: شواهدی مبتنی بر رشته تحصیلی، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره ۴(۷)، صص ۲۰۸-۱۸۱.
قاسمی نژاد، احسان، بنی مهد، بهمن، بشکوه، مهدی. (1400)، تأثیر ویژگی رفتاری فرصت‌طلبی بر تردید حرفه‌ای حسابرسان مستقل: آزمونی از نظریۀ روانشناسی شخصیتی، مجله دانش حسابداری، صص 12(1)، صص 69-89.
صفی خانی، رضا، صفرزاده، محمد حسین، اثنی عشری، حمیده. (1400)، بررسی رابطه تردید حرفه‌ای، شناخت صاحب‌کار و قضاوت حسابرس، مجله دانش حسابداری. مقاله در دست انتشار
لیثی علیرضا، نونهال نهر علی اکبر، محمدزاده سالطه حیدر، زینالی مهدی. (1400)، ارائه الگوی نقشه‌پردازی ذهنی در بهبود گزارش‌گری حسابرسی، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره ۶(۱۱)، صص ۱۸۶-۱۵۹.
مشایخ شهناز، خوئینی مهین. (1398)، بررسی تاثیر ویژگی‌های شخصیتی دانشجویان حسابداری بر تمایل به شغل حسابرسی و توصیفشان از حسابرس ایده آل، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره ۴(۸)، صص ۴۰۳-۳۷۱.
موسوی شیری، سید محمود، پهلوان، مریم. (1394)، توازن بین مسئولیت‌های حساب‌رسی و عمل بازاریابی توسط اعضای جامعه حساب‌داران رسمی ایران، پیشرفت‌های حسابداری، شماره 7(2)، صص 183-218.
نادری، سپیده، بنی طالبی دهکردی، بهاره، غضنفری، احمد. (1395)، بررسی تأثیر تیپ‌های شخصیتی A ،B،C و D حسابرسان بر محتوای گزارش حسابرسی، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، شماره 5(20)، صص 71-86.
ولیان حسن، عبدلی محمدرضا، کریمی شبنم. (1396)، طراحی مدل تحلیل تفسیری-ساختاری (ISM) عوامل موثر بر تردید حرفه‌ای حسابرسان، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره ۲ (۴)، صص ۲۴۶-۲۱۵.
یوسف زاده نسرین، پورحیدری امید، خدامی پور احمد. (1399)، بررسی تاثیر اطلاعات نامربوط و خطای جزئی در مدارک صاحبکار بر اندازه نمونه با توجه به ویژگی تردید حرفه‌ای، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، شماره ۵ (۹)، صص ۱۵۱-۱۱۷.
دوره 6، شماره 12
اسفند 1400
صفحه 126-165

  • تاریخ دریافت 22 آذر 1400
  • تاریخ پذیرش 27 بهمن 1400
  • تاریخ انتشار 11 اسفند 1400