دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

بررسی تأثیر زیرساخت‌های رسمی اخلاقی در سازمان بر تصمیم‌گیری اخلاقی حسابداران: با نقش میانجی گرایش به ریسک‌پذیری

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. hoda_kamrani@modares.ac.ir
2 استاد گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران(نویسنده مسئول)
3 دانشیار گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. j.rezazadeh@modares.ac.ir
چکیده
تصمیمات اخلاقی حسابداران می‌تواند اثرات مطلوب یا نامطلوب گسترده‌ای بر سازمان داشته باشد. با درک این مهم، هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر زیرساخت‌های رسمی اخلاقی در سازمان بر تصمیم‌گیری اخلاقی حسابداران با توجه به نقش میانجی گرایش به ریسک‌پذیری می‌باشد. روش پژوهش انجام‌ شده در اینجا توصیفی از نوع همبستگی می‌باشد، جامعه آماری پژوهش شامل حسابداران، حسابرسان و مدیران مالی شاغل در شرکت‌های ایرانی در سال 1401 می‌باشد. نمونه تصادفی در دسترس، با استفاده از فرمول کوکران، شامل 389 نفر است. به این منظور ابتدا با مرور پژوهش‌های پیشین، اثرگذاری متغیرهای زیرساخت‌های رسمی اخلاقی در سازمان (شامل ارتباطات رسمی، نظارت رسمی، تشویق/تنبیه رسمی) بر تصمیم‌گیری اخلاقی موردبررسی قرارگرفته است. سپس پرسش‌ نامه به‌عنوان ابزار گردآوری داده‌های پژوهش، بین پاسخ‌دهندگان توزیع‌شده است. پاسخ‌دهندگان، شاغلین در حوزه حسابداری، حسابرسی و مالی بوده‌اند. برای تحلیل یافته‌ ها نیز با در نظر گرفتن عوامل مؤثر بر تصمیم‌ گیری اخلاقی و به کمک روش مدل‌سازی معادلات ساختاری، مدل پژوهش تدوین گردیده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که زیرساخت‌ های رسمی اخلاقی در سازمان بر تصمیم‌گیری اخلاقی حسابداران تأثیر مثبت و معناداری دارد. همچنین تأثیر زیرساخت‌های رسمی اخلاقی در سازمان بر تصمیم‌ گیری اخلاقی حسابداران با متغیر میانجی گرایش به ریسک‌ پذیری معنادار می‌ باشد. درنتیجه، یافته‌ های حاصل از این پژوهش می‌تواند به تدوین و اجرای بهتر آیین‌نامه‌ های اخلاقی حسابداران و حسابرسان و تصمیم‌گیری اخلاقی به حسابداران و حسابرسان کمک نماید.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Investigating the impact of formal ethical infrastructure in the organization on the ethical decision-making of accountants by expressing the mediating role of risk-taking propensity

نویسندگان English

hoda kamrani 1
Hossein Etemadi 2
Javad Rezazadeh 3
1 PhD student in Accounting, Faculty of Management and Economics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. Hoda_kamrani@modares.ac.ir
2 Professor of Accounting, Faculty of Management and Economics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. (Corresponding Author)
3 Associate Professor of Accounting, Faculty of Management and Economics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. j.rezazadeh@modares.ac.ir
چکیده English

Ethical decisions of accountants can have wide favorable or unfavorable effects on the organization. Understanding this importance, the aim of the present study is to investigate the effect of formal ethical infrastructure in the organization on the ethical decision-making of accountants with regard to the mediating role of risk-taking propensity. The research method carried out here is descriptive of the correlation type, the statistical population of the research includes accountants, auditors and financial managers working in Iranian companies in 2022. The available random sample, using Cochran's formula, consists of 389 people. For this purpose, by reviewing previous researches, the effect of formal ethical infrastructure variables in the organization (including formal communication, formal surveillance, formal sanction) on ethical decision-making has been investigated. Then, the questionnaire was distributed among the respondents as a tool for collecting research data. The respondents were employed in the field of accounting, auditing and finance. In order to analyze the findings, the research model has been developed by considering the factors affecting ethical decision-making and with the help of the structural equation modeling method. The findings show that the formal ethical infrastructure in the organization has a positive and significant effect on the ethical decision-making of accountants. Also, the effect of formal ethical infrastructure in the organization on the ethical decision-making of accountants with the mediating variable of risk-taking propensity is significant. As a result, the findings of this research can help to formulate and better implement ethical codes of accountants and auditors and ethical decision-making for accountants and auditors.

کلیدواژه‌ها English

Formal infrastructure
formal communication
formal surveillance
formal sanctions
Ethical decision making of accountants
risk-taking propensity
احمدی، شهرزاد؛ خوزین، علی.(1400)، بررسی تأثیر تصمیم گیری اخلاقی، افشاگری و نیم رخ شخصیت آیسنک در شدت اخلاقی ادراک شده توسط حسابداران بخش عمومی، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت،, سال 10، شماره 4، صص 217-231.
ارباب سلیمانی، عباس.(1396)، آیین رفتار حرفه ای برای حسابداران، جامعه حسابداران رسمی ایران، 1-19.
اعتمادی، حسین؛ خلیل پور، مهدی؛ تقی پوریان، یوسف.(1391)، تأثیر اخلاق حرفه‌ای حسابداران بر قابلیت اتکا صورت‌های مالی، فصلنامه اخلاق در علوم و فنّاوری، سال 5، شماره 13، صص68-82.
اعتمادی، حسین؛ دیانتی دیلمی، زهرا.(1388)، تأثیر دیدگاه اخلاقی مدیران مالی بر کیفیت گزارشهای مالی شرکتها، فصلنامه اخلاق در علوم و فنّاوری، سال 4، شماره‌های 1 و 2، صص42-64.
اعتمادی، حسین؛ سپاسی، سحر؛ بسحاق، محمدرضا.(1395)، اصول اخلاقی کسب وکار، مسئولیت اجتماعی و عملکرد شرکتها، فصلنامه اخلاق در علوم و فنّاوری، سال 11، شماره 3، صص43-67.
امینی، علیرضا؛ شاهین، وحیده.(1399)، شناسایی و سطح‌بندی عوامل مؤثر بر تصمیم‌گیری اخلاقی در سازمان با استفاده از مدل‌سازی ساختاری تفسیر، فصلنامه علمی مطالعات منابع انسانی، سال 10، شماره 1، صص 79-108.
حسین پور، سعید؛، خردیار، سینا؛ خوزین، علی؛ محمدی نوده، فاضل. (۱۴۰۰)، بررسی اثر سلامت روانی و کمال‌گرایی بر تصمیم‌گیری اخلاقی حسابداران با نقش میانجی اهمال‌کاری، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، سال ششم، شماره ۱۱ ، صص۱۲۱-۹۳.
حسینی نسب، حجت.(1402). بررسی تأثیر برنامه اخلاق سازمانی بر رفتارهای غیراخلاقی حسابرسان مستقل، با در نظر گرفتن نقش میانجی فرآیند ارزیابی شناختی فردی. مجله دانش حسابداری، دوره 14، شماره 1، صص 23-45.
دیباکیا، پریا؛ شکری چشمه سبزی، اعظم؛ مرادزاده فرد مهدی.(1400)، تأثیر آگاهی و قضاوت اخلاقی حسابداران در تمایل به گزارش تخلفات مالی با تاکید بر نقش تعدیل‌گر شدت اخلاقی درک شده، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری،سال 6، شماره 12، صص ۱۶۸-۲۱۲.
رحمان سرشت، حسین؛ شاکری، المیرا؛ آذری راد، شهرام.(1397)، اثر ویژگی‌های دموگرافیک فردی، متغیرهای سازمانی و اخلاقی در تصمیم‌گیری‌های اخلاقی، مورد، پژوهش‌های مدیریت در ایران، دوره22، شماره 2، صص 1-29.
رحمانی نیا، احسان؛ پورزمانی، زهرا؛ گلپایگانی، آیدا.(1400). بررسی تأثیرپذیری تصمیم گیری اخلاقی حسابداران حرفه ای از ویژگی های شخصیتی و رفتاریشان. پژوهش های حسابرسی ، دوره 1، شماره 2، صص 57-85.
سرلک، نرگس.(1387)، اخلاق حسابداری، فصلنامه اخلاق در علوم و فنّاوری، سال 3، شماره‌های 1 و 2، صص39-57.
عارف منش، زهره؛ محمد بیگی، عرفان؛ دهقانی اشکذری، محمد مهدی. (1402). فرهنگ و مولفه های تصمیم گیری اخلاقی حسابداران رسمی: نقش میانجی تمایل به ریسک پذیری فردی، پژوهشهای حسابداری مالی و حسابرسی، دوره 15، شماره 3، صص 1-28.
عبدی، رسول؛ حسین زاده، امیر؛ پاک مرام، عسگر؛ رضایی، نادر. (1401)، الگوی تصمیم گیری اخلاقی حسابداری، اخلاق در علوم و فناوری، دوره 17، شماره 1، صص 152-158.
علی زادگان، لیلا؛ صمدی لرگانی، محمود؛ ایمنی، محسن.(1401)، تأثیر تیپ شخصیتی و اخلاق حرفه‌ای بر توانایی حسابرسان در کشف تقلب با استفاده از تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده با نقش تردید حرفه‌ای، پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، دوره 14، شماره 2، صص49-78.
فرامرزقراملکی، احد.(1395)، اخلاق حرفه‌ای، انتشارات مجنون مجنون، چاپ 9.
فربد، ابراهیم.(1398)، حد اقل مربعات جزئی، انتشارات مهرگان قلم.
کمیته فنی سازمان حسابرسی.(1385)، آئین رفتار حرفه‌ای، انتشارات سازمان حسابرسی، چاپ ششم.
محسنی، عبدالرضا؛ قاسمی، مصطفی؛ کرمی، محسن.(1396)، بررسی رابطه بین ویژگیهای شخصیتی و نیت اخلاقی حسابرسان، فصلنامه علمی پژوهشی دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، سال 6، شماره 24، صص110-132.
مهرانی، ساسان؛ ثقفی، علی؛ موسی خانی، محمد؛ سپاسی، سحر.(1390)، عوامل مؤثر بر تصمیمگیری اخلاقی حسابداران رسمی ایران، فصلنامه اخلاق در علوم و فنّاوری، سال 6، شماره 3، صص54-78.
نمازی، محمد، و ابراهیمی، فهیمه.(1396). بررسی تأثیر سازه های فردی و اجتماعی بر شدت اخلاقی ادراک شده توسط حسابداران. حسابداری ارزشی و رفتاری، سال2، شماره 4، صص 97-121.
نمازی، محمد؛ رجب دری، حسین.(1398). آزمون الگوی کاربردی توسعه پایدار اخلاق حرفه ای حسابداری با استفاده از تحلیل عاملی تائیدی. پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی، دوره 11، شماره 43، صص 1-25.
نمازی، محمد؛ رجب دری، حسین؛ روستا میمندی، اعظم.(1396)، تدوین الگوی توسعه پایدار اخلاق حرفه‌ای حسابداری، فصلنامه اخلاق در علوم و فنّاوری، سال 12، شماره 4، صص23-47
نیکومرام، هاشم؛ تقوی، مهدی؛ احمدزاده، حمید.(1393). پیامدهای اقتصادی کیفیت اطلاعات حسابداری با تمرکز بر متغیر پایداری سود. حسابداری مدیریت، سال 21، شماره 7 صص، 1-15.
هومن، حیدرعلی (1397)، مدل یابی معادلات ساختاری با کاربرد نرم افزار لیزرل، انتشارات سمت.
دوره 8، شماره 15
شهریور 1402
صفحه 37-74

  • تاریخ دریافت 18 مهر 1402
  • تاریخ پذیرش 29 آبان 1402
  • تاریخ انتشار 31 شهریور 1402