دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

اثر مشکلات نمایندگی بر چسبندگی هزینه‌ و نقش تعدیلگری کیفیت حاکمیت شرکتی در شرکت‌های خانوادگی و غیرخانوادگی

نویسندگان
1 دانشجوی‌کارشناسی‌ارشد،گروه‌ حسابداری، دانشگاه ‌ارومیه،‌ ارومیه،‌ ایران.st_m.kazempour@urmia.ac.ir
2 دانشیار گروه حسابداری، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.(نویسنده مسئول)
3 استادیار گروه حسابداری، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. f.ghayour@urmia.ac.ir
چکیده
درک رفتار هزینه‌ها و شناسایی چسبندگی هزینه‌ها برای ذینفعان داخلی و خارجی مهم است و بر سود و تصمیمات شرکت‌ها تأثیر می‌گذارد. چسبندگی هزینه‌ها ناشی از عدم تقارن در واکنش هزینه‌ها به تغییرات فروش است و می‌تواند تحت تأثیر مسأله نمایندگی باشد که اغلب منجر به ناکارآمدی در کاهش هزینه‌ها می‌شود. کیفیت حاکمیت شرکتی می‌تواند در کاهش مسأله نمایندگی و چسبندگی هزینه مؤثر باشد. از طرف دیگر شرکت‌های خانوادگی و غیرخانوادگی با توجه به تفاوت‌های ساختاری و مدیریتی‌شان محیطی مناسب برای بررسی این تعاملات فراهم می‌کنند. بنابراین هدف اصلی این پژوهش بررسی اثر مسأله نمایندگی بر چسبندگی هزینه‌ در شرکت‌های خانوادگی و غیرخانوادگی با توجه به نقش تعدیلگری تعدیلی کیفیت حاکمیت شرکتی است. در این راستا از داده‌ های 141 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره 1392 تا 1401 استفاده شده است. برای آزمون فرضیه‌ها از مدل‌های رگرسیون چندگانه استفاده شده است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که مسأله نمایندگی موجب افزایش چسبندگی هزینه‌ها می‌شود. همچنین اثر مستقیم مسأله نمایندگی بر چسبندگی هزینه‌ها درشرکت‌های غیرخانوادگی بیشتر از شرکت‌های خانوادگی است. بعلاوه بالا بودن کیفیت حاکمیت شرکتی، اثر مستقیم مسأله نمایندگی بر چسبندگی هزینه‌ها را در شرکت‌های خانوادگی و غیرخانوادگی به صورت معنی‌دار معکوس می‌کند. درک تعامل این عوامل به سازمان‌ها اجازه می‌دهد تا شیوه‌های حاکمیتی خود را با ساختار مالکیت خاص خود تطبیق دهند. به این ترتیب خطر چسبندگی هزینه‌ها را کاهش داده و پایداری مالی را تضمین کنند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Effect of Agency Problems on Cost Stickiness and the Moderating Role of Corporate Governance Quality in Family and Non-Family Firms

نویسندگان English

Mehdi Kazempour Barough 1
Hamzeh Didar 2
Farzad Ghayour 3
1 MSc Student of Management Accounting, Urmia University, Urmia, Iran (st-m.kazempour@urmia.ac.ir)
2 Hamzeh Didar Associate Professor, Department of Accounting, Urmia University, Urmia, Iran. (Corresponding Author).
3 Assistant Professor, Department of Accounting, Urmia University, Urmia, Iran (f.ghayour@urmia.ac.ir)
چکیده English

Understanding cost behavior and identifying cost stickiness is crucial for internal and external stakeholders, as it influences company profitability and decision-making. Cost stickiness arises from the asymmetry in cost responses to changes in sales and can be affected by the agency problem, which often leads to inefficiency in cost reduction. The quality of corporate governance can play a significant role in mitigating the agency problem and reducing cost stickiness. On the other hand, family and non-family firms, due to their structural and managerial differences, provide an appropriate environment for examining these interactions. Therefore, the main objective of this study is to investigate the effect of the agency problem on cost stickiness in family and non-family firms, considering the moderating role of corporate governance quality. To this end, data from 141 companies listed on the Tehran Stock Exchange during the period from 2013 to 2022 have been used. Multiple regression models were applied to test the hypotheses. The findings indicate that the agency problem increases cost stickiness. Furthermore, the effect of the agency problem on cost stickiness is more pronounced in non-family firms compared to family firms. Additionally, high-quality corporate governance significantly reverses the direct impact of the agency problem on cost stickiness in both family and non-family firms. Understanding the interaction of these factors allows organizations to tailor their governance practices to their specific ownership structures, thereby reducing the risk of cost stickiness and ensuring financial sustainability.

کلیدواژه‌ها English

Cost stickiness
Agency Problems
Corporate Governance Quality
Family firms
Non-Family Firms
ابراهیمی سروعلیا، محمدحسن؛ سلیمی، محمدجواد؛ بولو، قاسم؛ عین‌افشار، حامد، (1402)، ارائه مدلی جهت شناسایی عوامل اثرگذار بر چسبندگی هزینه‌ها با استفاده از فرآیند تحلیل شبکه ای (ANP) و دیمتل، دوره 16، شماره 61، صص 203-228.
ابراهیمی، سعید؛ فرجی، امید؛ عرب‌زاده، میثم؛ ایزدپور، مصطفی؛ محمدرضایی، فخرالدین، (1402)، ساختار مالکیت، عدم اطمینان سیاسی و رفتار نامتقارن هزینه‌ها، پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی، دوره 15، شماره 59، صص 109-150.
السدی، زینه؛ فروغی، داریوش؛ هاشمی، سید عباس. (1401)، تأثیرچسبندگی هزینه بر ارزش شرکت با در نظر گرفتن هزینه تعدیل منابع و مشکلات نمایندگی، پیشرفت‌های حسابداری، دوره 14، شماره 2، صص 39-64.
امیری، سید خسرو؛ رضایی، فرزین؛ خلعتبری لیماکی، عبدالصمد. (1401). تاثیر حاکمیت شرکتی بر خوش بینی مدیران و قابلیت مقایسه صورت های مالی، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، دوره 11، شماره 43، صص 145-161.
پارسایی، منا و سهرابی، سارا. (1401)، بدهی‌های تجاری و چسبندگی هزینه‌ها با تاکید بر مشکل نمایندگی و تمرکز مشتری، پژوهش‌های تجربی حسابداری، دوره 12، شماره 44، صص 65-90.
پورساسان، سیمین و حصارزاده، رضا. (۱۳۹۵)، بررسی فرضیه های چسبندگی هزینه ها؛ شواهدی درباره‌ی انگیزه های سازمانی و انگیزه های شخصی مدیران. پیشرفت‌های حسابداری، دوره 8، شماره 1، صص 25-48.
ثقفی، مهدی؛ مقدم، عبدالکریم؛ رمضانی، فاطمه. (1403)، تاثیر انگیزه های شخصی مدیران بر ناکارایی سرمایه گذاری: نقش میانجی چسبندگی هزینه‌ها، مطالعات حسابداری و حسابرسی. دوره 13، شماره 49.
حساس یگانه، یحیی و سلیمی, محمد جواد. (1389)، مدلی برای رتبه بندی حاکمیت شرکتی در ایران، مطالعات تجربی حسابداری مالی، دوره 8، شماره 30، صص 1-35.
حیدر ی، مهدی، (1393). بررسی تأثیر عامل رفتاری اعتماد به نفس بیش از حد مدیریت بر چسبدگی هزینه: نقش تعدیلی عوامل اقتصادی و عوامل مبتنی بر نظریه نمایندگی در آن، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، دوره 21، شماره 2، صص151-172.
حیدرپور، فرزانه و نظری‌طجر، محمود، (1397)، تاثیر هزینه نمایندگی در رابطه نظام حاکمیت شرکتی و هزینه سرمایه، مدیریت دارایی و تامین مالی، دوره 6، شماره2، صص 85-98.
رستمی، علی؛ علی‌محمدی، میثم؛ نوروزی، محمد. (1394)، بررسی تأثیر تأمین مالی خارج از ترازنامه و محدودیتهای مالی بر چسبندگی هزینه‌ها، فصلنامه راهبرد مدیریت مالی، دوره 3، شماره2 .
سجادی، سید حسین و بنابی قدیم، رحیم. (1402)، تاثیر چسبندگی هزینه بر چسبندگی سود تقسیمی با تاکید بر نگهداشت نقدینگی، حسابداری مدیریت، دوره 16، شماره 57، صص 168-187.
سجادی، سید حسین؛ حاجی زاده، سعید؛ نیک کار، جواد. (۱۳۹۳)، تأثیر چسبندگی هزینه بر تقارن زمانی سود با تأکید بر ارتباط میان چسبندگی هزینه و محافظه‌کاری شرطی. دانش حسابداری، دوره 5، شماره 16، صص 81-100.
علیخانی، رضیه؛ مرانجوری، مهدی ؛ سیدزاده، سیده فاطمه، (1396)، مدیریت سود افزایشی، حاکمیت شرکتی و چسبندگی هزینه، حسابداری و منافع اجتماعی، دوره 7، شماره 3، صص 61-80.
فرجی، امید و مصطفی پور، محمدکاظم ، (1399). تصمیمات مدیران در موازنه بین چسبندگی هزینه‌ها و هموارساز ی سود، حسابداری مدیریت، دوره 13، شماره44 ،صص 193-204.
کردستانی، غلام رضا و مرتضوی، سید مرتضی. (۱۳۹۱)، شناسایی عوامل تعیین کننده چسبندگی هزینه های شرکت ها. پژوهش‌های حسابداری مالی، دوره 3، شماره3، صص 13-32.
کریم‌زاده، اکبر؛ رضایی، نادر؛ حاجیها، زهره؛ عبدی، رسول، (1400)، بررسی تاثیر تعدیل کنندگی مسائل نمایندگی بر رابطه بین اعتبار تجاری و چسبندگی هزینه‌ها، تحلیل بازار سرمایه، دوره 3، شماره 1، صص 124-151.
کیان, علیرضا و فقیه, محسن. (1402)، تاثیر مشکل نمایندگی بر قدرت پیش‌بینی کنندگی سود در شرکت‌های خانوادگی: نقش میانجی مدیریت سود. کاوش های نوین در علوم محاسباتی و مدیریت رفتاری، دوره 1، شماره 1، صص 1-20.
محمدی, ناهید, بهار مقدم, مهدی, پورحیدری, امید. (1401). تاثیر مکانیزم‌های حاکمیت شرکتی بر رابطه چسبندگی انتظارات مدیران و بازده آتی سهام، مطالعات تجربی حسابداری مالی، دوره 19، شماره 73، صص 27-56.
مردانیان، مهدی؛ فتاحی، حسن؛ صادقی، صادق.(1403)، بررسی تاثیر مسئله نمایندگی بر رفتار چسبنده هزینه ها در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامه پژوهش‌های جدید در مدیریت و حسابداری، دوره 6، شماره 7، صص 115-129.
مردانیان، مهدی؛ فتاحی، حسن؛ صادقی، صادق، (1403)، بررسی نقش تعدیل‌کنندگی شاخص حاکمیت شرکتی بر تأثیر مسئله نمایندگی بر رفتار چسبنده هزینه‌ها در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، فصلنامه رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، دوره 8، شماره 28، صص 732-756.
ودیعی، محمد حسین و پوریوسف، اعظم، (1403)، نقش سبک مدیریتی در چسبندگی هزینه و ارزش سهامداران، دانش حسابداری، دوره 15، شماره 1.
هاشمی‌پور نصری، زهرا؛ منصوری، فردین؛ غلامی جمکرانی، رضا؛ صفا، مژگان. (1402) تأثیر عوامل ناشی از ساختار سیاسی- اقتصادی کشور بر میزان چسبندگی هزینه‌های شرکت‌ها، پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی. دوره 15، شماره 57، صص 239-258.
همه‌خانی، صادق و رویایی، رمضانعلی، (1401)، تاثیر عوامل فرهنگی بر چسبندگی هزینه‌ها، پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، دوره 14، شماره 54، صص 159-177.
یزدان پناه، محمدحسین و خضری‌پور، محمدرضا. (1401)، بررسی رابطه بین چسبندگی هزینه، ریسک شرکت و سهام مدیریت شرکت‌های پذیرفته شده در بورس تهران، فصلنامه رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، دوره 6، شماره 85، صص 1420-1433.
دوره 9، شماره 17
شهریور 1403
صفحه 283-317

  • تاریخ دریافت 23 مرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 07 آبان 1403
  • تاریخ انتشار 22 دی 1403