دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

مرور نظام‌مند ادبیات سبزشویی: چارچوب مفهومی، مقیاس سنجش و مسیرهای پژوهشی آینده

نویسندگان
1 استادیار حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران. (نویسنده مسئول)
2 کارشناس ارشد حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران. zhrakbari@ut.ac.ir
چکیده
با گسترش ادعاهای زیست‌ محیطی شرکت ­ها و افزایش نگرانی‌ ها درباره صحت و شفافیت این ادعاها، سبزشویی به یکی از چالش‌ های مهم در حاکمیت شرکتی و افشای پایداری تبدیل شده است. این مرور نظام‌ مند با تحلیل 192 مقاله علمی منتشرشده در ۵۸ نشریه معتبر طی سال‌ های ۱۹۹۷ تا 2025، نمایی جامع و یکپارچه از پدیده سبزشویی ارائه می‌دهد. مطالعه حاضر به واکاوی تعاریف، روش‌ های اندازه‌گیری و مصادیق متنوع سبزشویی می‌ پردازد. بررسی دقیق پیشینه پژوهش حاکی از آن است که تا کنون در بین مطالعات صورت گرفته، مرور نظام‌ مندی با این سطح از جامعیت که تمامی ابعاد نظری و عملی سبزشویی را پوشش دهد، انجام نشده است. علاوه ‌بر ‌این، در این مطالعه با مرور نظام‌‌ مند انگیزه‌ ها و پیامدهای سبز‌شویی و همچنین تبیین نقش متغیر‌های میانجی و تعدیلگر، چارچوبی منسجم در دو سطح شرکت و محیط برون‌ سازمانی توسعه یافته است. در نهایت، این پژوهش با ترسیم سه مسیر اصلی برای مطالعات آتی، توصیه­ های ارزشمندی را جهت غنی‌ سازی ادبیات دانشگاهی، ارتقاء سیاست‌ گذاری‌ های دولتی و بهبود رویه‌ های شرکتی ارائه می‌ نماید.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A Systematic Review of The Greenwashing Literature: Conceptual Framework , Measurement Scale, and Future Research Directions

نویسندگان English

Akram Afsay 1
Zahra Akbari 2
1 Assistant Professor, Department of Accounting, University of Tehran, College of Farabi, Qom, Iran. (Corresponding Author)
2 MSc, Department of Accounting, University of Tehran, College of Farabi, Qom, Iran. zhrakbari@ut.ac.ir
چکیده English

With the proliferation of companies’ environmental claims and increasing concerns about the accuracy and transparency of these claims, greenwashing has become one of the major challenges in corporate governance and sustainability disclosure. This systematic review provides a comprehensive and integrated view of the greenwashing phenomenon by analyzing 192 scientific articles published in 58 reputable journals between 1997 and 2025. The present study examines the definitions, measurement methods, and various examples of greenwashing. A careful review of the research background indicates that, among the studies conducted so far, no systematic review with this level of comprehensiveness that covers all theoretical and practical aspects of greenwashing has been conducted. In addition, this study systematically reviews the motivations and consequences of greenwashing, as well as explains the role of mediating and moderating variables, developing a coherent framework at both the firm and external levels. Finally, this study outlines three main directions for future studies, providing valuable recommendations to enrich the academic literature, promote government policymaking, and improve corporate practices.

کلیدواژه‌ها English

Corporate social responsibility
Greenwashing
selective information disclosure
symbolic behavior
افسای، اکرم؛ ندیری، محمد؛ کاظم نژاد، تیلا. (1404). نقش میانجی عملکرد زیست محیطی، اجتماعی و حاکمیت‌شرکتی در رابطه بین حضور مدیران زن و سطح مالی‌شدن شرکت. حسابداری و منافع اجتماعی، 15(1)،صص 72-49.
تفتیان، اکرم؛ منصوری محمدآبادی، فاطمه؛ آبی پور، زهرا. (1403) بررسی رابطه بین ویژگی‌های رفتاری هیئت‌مدیره و گزارشگری زیست‌محیطی شرکت با رویکرد ایستا و پویا. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. ۹ (۱۷) ، صص۱۸۹-۲۲۳
جندقی، مهسا؛ نادری بنی، محمود؛ طباطبائی نسب، سید محمد و سبک‌رو، مهدی. (۱۴۰۱). مرور نظام‌مند پیامدهای سبزنمایی با استفاده از رویکرد فراترکیب. نشریه چشم‌انداز مدیریت بازرگانی، ۲۱(۵۱)، صص ۷۱-۱۰۰.
حسینی، مریم السادات؛ لعلبار، علی . (1404). نقش دوگانه هوش مصنوعی در سبزشویی شرکتی مرور ادبیات و مسیرهای پژوهشی آینده. فصلنامه اقتصاد محیط زیست و منابع طبیعی. 5 (12).
دوستی ایرانی، مهناز؛ باصولی، مهدی و اسعدی، میرمحمد. (۱۴۰۲). بازاریابی سبز و سبزشویی ادراک شده: راهکارهایی برای بازاریابان اقامتگاه‌های سبز گردشگری در ایران. فصلنامه علمی-پژوهشی گردشگری و توسعه، ۱۲(۴)، صص۱۴۱-۱۵۶
رضایی، فاطمه؛ خاقانی، سعید و اسلامی، یحیی. (۱۴۰۴). از سبزشویی تا معماری پایدار. نشریه علمی باغ نظر، ۲۲(۱۴۸)،صص ۳۷-۴۸.
سازمان حسابرسی. (۱۴۰۲). استاندارد حسابداری بخش عمومی شماره ۴۳: افشای اطلاعات پایداری. تهران: سازمان حسابرسی.
علی محمدی، پروانه؛ یوسفی‌امین، زهرا؛ حسینی، سیده عاطفه. (1402). تبیین الگوی گزارشگری مسئولیت اجتماعی در ایران با استفاده از روش نظریه بنیاد. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. ۸ (۱۵)، صص ۲۴۹-۲۹۶
فتوره‌چی، زهرا؛ پورامینی، زهرا؛ سلمانزاده، لیلا. (1399). بررسی تأثیر تعهد به مسـئولیت اجتمـاعی و بازاریـابی سـبز بـر عملکـرد محیط زیستی شرکت‌ها. آموزش محیط زیست و توسعه پایدار، 9 (1)، صص 108-95.
فرهادی‌نژاد، محسن؛ صابری، عطیه و باقرنژاد حمزه کلائی، محمد ابراهیم. (۱۴۰۲). شناسایی و تبیین مصادیق سبز شویی در صنعت هتلداری ایران. مطالعات مدیریت گردشگری، ۱۸(۶۱)، صص ۳۵-۶۴.
موسوی، سیدنجم الدین؛ ساعدی، عبداله. (1403). تأثیر اینرسی دانشی بر پدیده سبزشویی با نقش میانجی تضعیف رقابت‌پذیری در شرکت‌های دانش‌بنیان. فصلنامه علمی آموزش محیط زیست و توسعه پایدار. 13 (2)،صص 185-167.
نقدی، سجاد و جدی، رقیه. (۱۴۰۲). ارائه الگوی سبزنمایی در گزارشگری شرکت‌ها با استفاده از رهیافت فراترکیب و آنتروپی شانون. حسابداری ارزشی و رفتاری، ۸(۱۶)، صص ۱-۴۴.
دوره 10، شماره 20
شهریور 1404
صفحه 1-53

  • تاریخ دریافت 15 دی 1404
  • تاریخ پذیرش 10 اسفند 1404
  • تاریخ انتشار 10 خرداد 1405