دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

ارتباط ویژگی های ساختاری موسسات حسابرسی با خوانایی مسائل عمده حسابرسی

نویسندگان
1 استادیار، ﮔـﺮوه حسابداری، داﻧﺸـﻜﺪه ﻋﻠـﻮم مالی، داﻧﺸـﮕﺎه خوارزمی، تهران، اﻳـﺮان.(نویسنده مسئول)
2 استادیار، ﮔـﺮوه حسابداری، داﻧﺸـﻜﺪه ﻋﻠـﻮم مالی، داﻧﺸـﮕﺎه خوارزمی، تهران، اﻳـﺮان. Ha.dehkordi@khu.ac.ir
3 دانشجوی کارشناسی ارشد، ﮔﺮوه حسابرسی، داﻧﺸﻜﺪه ﻋﻠﻮم مالی، دانشگاه خوارزمی ، تهران ، اﻳـﺮان Aeinisaeed1378@gmail.com
چکیده
در سال‌ های اخیر انتقادهایی نسبت به کیفیت گزارش‌ های حسابرسی مطرح شده است؛ از جمله بی‌ توجهی به نقش اطلاع‌ رسانی و کاهش قابلیت اتکای گزارش‌ ها. در همین راستا، استاندارد 701 حسابرسی با هدف ارتقای شفافیت و افزایش اعتماد عمومی، توسط سازمان حسابرسی در سال 1400 تدوین و از سال 1401 لازم‌ الاجرا شد. یکی از ابعاد مهم کیفیت حسابرسی، خوانایی گزارش‌ها به‌ویژه در بخش مسائل عمده حسابرسی است که می‌تواند بر درک بهتر استفاده‌کنندگان اثرگذار باشد. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل مؤثر بر خوانایی مسائل عمده حسابرسی افشا شده در گزارش‌ های حسابرسی مستقل است.

برای انجام پژوهش، گزارش‌ های حسابرسی مستقل 118 شرکت پذیرفته‌ شده در بورس و فرا بورس ایران طی دو سال اخیر بررسی شد. خوانایی مسائل عمده حسابرسی با شاخص فلش سنجیده شد و اطلاعات مربوط به ویژگی‌ های موسسات حسابرسی شامل نوع موسسه، جنسیت حسابرس، دوره تصدی و حق‌ الزحمه گردآوری گردید. سپس ارتباط این ویژگی‌ها با استفاده از رگرسیون چندگانه و با کنترل متغیرهایی همچون سودآوری و ساختار کمیته حسابرسی آزمون شد.

یافته‌ ها نشان داد اگرچه بسیاری از ویژگی‌ های فردی و نهادی حسابرسان ارتباط معناداری با خوانایی نداشتند، اما نوع موسسه حسابرسی و دوره تصدی حسابرس نقش معناداری ایفا می‌کنند. به‌ویژه، حضور موسسات دولتی موجب افزایش خوانایی و تغییرات مکرر حسابرس منجر به کاهش آن می‌شود. این نتایج در چارچوب تئوری نمایندگی و مفهوم عدم تقارن اطلاعاتی قابل تبیین بوده و از نظر سیاست‌گذاری حرفه‌ ای، اهمیت قابل توجهی دارند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

the Relationship Between Audit Firms’ Structural Characteristics And Key Audit Matters (KAMs) Readability

نویسندگان English

Mohsen Tanani 1
hassan farajzadeh dehkordi 2
saeed aeini 3
1 Assistant Prof., Department of Accounting, Faculty of Financial Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran. (Corresponding Author)
2 Assistant Prof., Department of Accounting, Faculty of Financial Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran, Ha.dehkordi@khu.ac.ir
3 MSc. Student, Department of Auditing, Faculty of Financial Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran Aeinisaeed1378@gmail.com
چکیده English

In recent years, various criticisms have been raised regarding the quality of audit reports, including insufficient attention to their informational role and a decline in their overall reliability. To address these concerns and enhance transparency as well as public trust, Auditing Standard No. 701 was issued by the Audit Organization in 2021 and became mandatory in 2022. One of the essential aspects of audit quality is the readability of reports, particularly the Key Audit Matters (KAMs), which can significantly expected to be associated with users’ understanding. Accordingly, the aim of this study is to examine the factors affecting the readability of KAMs disclosed in independent audit reports.

For this purpose, independent audit reports of 118 companies listed on the Tehran Stock Exchange and Iran Fara Bourse over the past two years were analyzed. The readability of KAMs was measured using the Flesch Reading Ease Index, and data related to audit firm characteristics—including firm type, auditor gender, auditor tenure, and audit fees—were collected. Multiple regression analysis was then employed, controlling for variables such as profitability and audit committee structure.

The findings indicate that while most individual and institutional auditor characteristics do not have a significant impact on readability, two factors—namely the type of audit firm and auditor tenure—play a meaningful role. Specifically, the presence of state-owned audit firms improves readability, whereas frequent auditor changes reduce it. These results can be explained within the framework of agency theory and information asymmetry and bear noteworthy implications for audit practice and policymaking.

کلیدواژه‌ها English

Agency relationship
Assurance
Auditing
International auditing standard No.701. Key audit matter
آراد، حامد. (۱۴۰۲)، خوانایی گزارش‌های مالی بانک‌ها و حق‌الزحمه حسابرسی: شواهدی از ایران، مطالعات راهبردی مالی و بانکی ، دوره 1، صص 55-41
احمدی فارسانی، فرشید؛ محمدی، مهدی. (1404). تأثیر خوانایی گزارشگری مالی بر رابطه میان رفتارهای فرصت‌طلبانه مدیران شامل بیش‌اعتمادی و هموارسازی و مدیریت سود در واگرایی عقاید سرمایه‌گذاران. مجله دانش حسابداری، صص 104-84.
بولو، قاسم ؛ روستا، منوچهر. (1403). مدلی برای سنجش توانمندی مدیران با تأکید بر سـازههـای حسـابداری. بررسـی هـای حسابداری و حسابرسی، 31(3)، صص 460-428.
حساس یگانه ؛ یحیی ، آذین فر ؛کاوه .( 1389) ، رابطه بین کیفیت حسابرسی و اندازه موسسه حسابرسی ، بررسی های حسابداری و حسابرسی ، ص 85.
حسین‌پور، یعقوب، ایزدینیا، ناصر و محمدی‌خشویی، حمزه. (1400). تأثیر شاخص‌های عملکرد مالی و پیامدهای حسابرسی بر خوانایی گزارشگری مالی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بازار سرمایه ایران .دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری،شماره 11، صص 275-251
حیدری ؛ محبوبه ، محمدرضائی ، فخر الدین. ( 1400)، وابستگی اقتصادی به صاحبکار و کیفیت حسابرسی ص 110.
رجبی، روح اله.(1385) ، چالشهای تعویض حسابرس، مجله حسابدار رسمی، شماره 8 و9 ، صص 1-278.
سجادی؛ سید حسین و جعفری پور؛ مهدی، (1389). چرخش اجباری حسابرسان و اثرات آن، مجله حسابدار رسمی، تابستان،1389 ،صص 64-69 .
سدیان اوغانی اصغر، کریمی شالقونی منصوره.(1402). تحلیل نقش هوش هیجانی‌، هوش اجتماعی و مسئولیت پذیری اجتماعی حسابرسان بر خوانایی گزارش حسابرسی. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. ۸ (۱۵) :۲۹۷-۳۳۷
صفری گرایلی، مهدی؛رضایی پیته نوئی، یاسر؛ و نـوروزی، محمـد؛ (1396)، مـدیریت سود و خوانایی گزارشگری مالی: آزمون تجربی رویکرد فرصت طلبانه، دانـش حسابرسـی ، ،69 صص 230-217.
مرادی محمد، محقق فاطمه. (1394)، رقابت بازار محصول و حق الزحمه حسابرسی: با تاکید بر نقش حاکمیت شرکتی. دوره 7، شماره (4) ، صص 33-52.
مشایخ، شهناز. (1403). بررسی اثرخوانایی گزارش های مالی بر تاخیر گزارش حسابرسی، بند های توضیحی و حق الزحمه. پژوهش‌های تجربی حسابداری،10 (2) ، صص 212-187.
نمازی؛ محمد و بایزیدی، انور، جبارزاده کنگرلویی؛ سعید. (1390)، "بررسی رابطه بین کیفیت حسابرسی و مدیریت سود". پژوهشهای حسابداری و حسابرسی. سال دوم. شماره نهم، بهار 1390، ص 4.
دوره 10، شماره 20
شهریور 1404
صفحه 435-463

  • تاریخ دریافت 09 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 10 اسفند 1404
  • تاریخ انتشار 10 خرداد 1405