دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

ارائه چارچوب تبیینی گزارشگری مالی اسلامی با استفاده از روش فراترکیب

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. a.abedini88@yahoo.com
2 دانشیار گروه حسابداری، دانشکده علوم مالی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران(نویسنده مسئول)
3 دانشیار گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. Reza.gholami@iau.ac.ir
چکیده
گزارشگری مالی اسلامی در سال‌های اخیر، هم‌زمان با گسترش مالی اسلامی، بانکداری بدون ربا و ابزارهای مالی شرعی، به یکی از حوزه‌های مهم پژوهش‌های حسابداری و مالی تبدیل شده است. با وجود مطالعات متعدد از منظرهای فقهی، حسابداری، اقتصادی، نهادی و اخلاقی، پراکندگی دیدگاه‌ها مانع شکل‌گیری چارچوبی منسجم برای تبیین مبانی، اهداف، اجزا و فرایندهای گزارشگری مالی اسلامی شده است. این خلأ در ایران، با توجه به تأکید نظام مالی کشور بر بانکداری و تأمین مالی اسلامی، اهمیت بیشتری دارد. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف ارائه چارچوب تبیینی گزارشگری مالی اسلامی و با استفاده از روش کیفی فراترکیب انجام شده است. جامعه پژوهش شامل مقالات علمی، اسناد و منابع نهادی داخلی و بین‌المللی مرتبط با حسابداری اسلامی، افشای اسلامی، استانداردهای حسابداری اسلامی، حکمرانی شرعی، پاسخگویی اسلامی و گزارشگری اجتماعی و پایداری اسلامی است. در مجموع، ۱۳۰ منبع واجد شرایط، شامل ۸۷ منبع فارسی در بازه ۱۳۸۲ تا ۱۴۰۴ و ۴۳ منبع انگلیسی و بین‌المللی در بازه ۱۹۹۷ تا ۲۰۲۶، بررسی شد. یافته‌ها نشان می‌دهد گزارشگری مالی اسلامی صرفاً توسعه‌ای از گزارشگری مالی متعارف نیست، بلکه بر مبانی فلسفی، معرفت‌شناختی، انسان‌شناختی و ارزش‌های بنیادین اسلام استوار است. چارچوب پیشنهادی، مبانی اسلامی، محیط اقتصادی و نهادی، قواعد فقهی، نیازهای استفاده‌کنندگان، اجزای نظری، استانداردها و سازوکارهای نهادی و فرایندهای شناسایی، اندازه‌گیری، ارائه، افشا و اطمینان‌بخشی شرعی را دربرمی‌گیرد و می‌تواند مبنایی برای توسعه نظریه، تدوین استانداردهای بومی و ارتقای شفافیت، پاسخگویی، اعتماد و عدالت اطلاعاتی باشد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

An Explanatory Framework for Islamic Financial Reporting Based on a Meta-synthesis

نویسندگان English

akbar Abedini 1
zahra dianati Deilami 2
Reza Ghomi Jamkarani 3
1 PhD Student in Accounting, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran. a.abedini88@yahoo.com
2 Associate Professor of Accounting, Faculty of Financial Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran. (Corresponding Author)
3 Associate Professor of Accounting, Department Ghom Branch, Islamic Azad University, ghom, Iran. Reza.gholami@iau.ac.ir
چکیده English

In recent years, Islamic financial reporting has become an important area of accounting and finance research, alongside the expansion of Islamic finance, interest-free banking, and Sharia-compliant financial instruments. Despite numerous studies from jurisprudential, accounting, economic, institutional, and ethical perspectives, the fragmentation of existing views has hindered the development of a coherent framework for explaining the foundations, objectives, components, and processes of Islamic financial reporting. This gap is particularly important in Iran, given the country’s emphasis on Islamic banking and Islamic financing. Accordingly, the present study aims to provide an explanatory framework for Islamic financial reporting using a qualitative meta-synthesis method. The research population consists of scholarly articles, documents, and domestic and international institutional sources related to Islamic accounting, Islamic disclosure, Islamic accounting standards, Sharia governance, Islamic accountability, and Islamic social and sustainability reporting. In total, 130 eligible sources were reviewed, including 87 Persian sources published between 2003 and 2025 and 43 English and international sources published between 1997 and 2026. The findings indicate that Islamic financial reporting is not merely an extension of conventional financial reporting; rather, it is grounded in the philosophical, epistemological, anthropological foundations and fundamental values of Islam. The proposed framework encompasses Islamic foundations, the economic and institutional environment, jurisprudential rules, users’ needs, theoretical reporting components, institutional standards and mechanisms, and the processes of recognition, measurement, presentation, disclosure, and Sharia assurance. It can provide a basis for theory development, indigenous standard setting, and enhanced transparency, accountability, trust, and informational justice within Islamic financial institutions and markets worldwide.

کلیدواژه‌ها English

Islamic financial reporting
Islamic accounting
meta-synthesis
explanatory framework
Shariah disclosure
Shariah governance
Islamic accountability
احمدپور، احمد و ابراهیمیان، سیدجواد. (۱۳۹۱)، اخلاق حسابداری و اهمیت آن در حسابداری منابع انسانی، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
اشرفی، محمدحسین و فصیحی، ابراهیم. (۱۴۰۲)، ضرورت گسترش سطح افشا و ارتقاء گزارشگری مالی در بستر حسابداری اسلامی جهت پیاده‌سازی حسابرسی در تراز انقلاب اسلامی. در نخستین همایش تخصصی حرفه‌ای حسابرسی مطهر.تهران.
اسلانی، محمد؛ همت‌فر، محمود؛ لطفعلیان، فاطمه. (۱۳۹۱)، حسابرسی مبتنی بر ارزش‌های اسلامی، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
امیرآزاد، میرحافظ؛ برادران حسن‌زاده، رسول؛ محمدی، احمد و تقی‌زاده، هوشنگ. (۱۳۹۷)، الگوی مفهومی عوامل مؤثر بر کیفیت گزارشگری مالی در ایران به روش نظریه‌پردازی زمینه‌بنیان،  پژوهش‌های حسابداری مالی، 10(4)،صص ۲۱–۴۲.
باباجانی، جعفر و پوریانسب، امیر. (1382)، در باب چارچوب مفهومی مبتنی بر مسئولیت پاسخگویی. مطالعات تجربی حسابداری مالی، 1(3)،صص 155-171
باباجانی، جعفر و شکرخواه، جواد. (۱۳۹۱)، مدل مناسب حسابداری برای بانکداری اسلامی در ایران با تأکید بر عقود مشارکتی،  بورس اوراق بهادار، 5(17)،163صص-192.
باباجانی، جعفر و صیدی، حجت‌الله. (۱۳۸۹)، ارائه‌ی مدلی برای گزارش‌گری مالی در بازار سرمایه‌ی کشورهای اسلامی؛ نمونه موردی ایران،  پیشرفت‌های حسابداری،2(1)،صص ۱-۳۷
بابائی،فاطمه؛ حسینی،سید علی؛  توحیدی، محمد ؛  همایون،سعید. (1401)، گزارشگری پایداری در شرکت‌های مورد تأیید شریعت: تحلیل مقایسه‌ای در مالزی و اندونزی. تحقیقات مالی اسلامی، 12(1)، صص107-152
بختیاری، مسعود؛ کاشانی‌پور، محمد؛ غلامی جمکرانی، رضا ؛  جهانگیرنیا، حسین. (۱۳۹۸)، استراتژی تعدیل مدل کارت ارزیابی متوازن با رویکرد اسلامی، پژوهش‌های کاربردی در گزارشگری مالی، 8(2)،صص ۲۰۹–۲۳۴.
برزگری خانقاه، جمال و شاکر اردکانی، علیرضا. (۱۳۹۱)، اعتمادسازی و توسعه بازار سرمایه،  نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
بشکوه، مهدی، و مرادی پورجیرندهی، مصطفی. (۱۳۹۱)، بررسی اصول اخلاقی در حسابرسی، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
بنی‌مهد، بهمن. (۱۳۹۱)، مطالعه ماکیاولیسم میان دانشجویان رشته حسابداری و حسابداران شاغل در حرفه، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
بهرامی‌نسب، علی و ابراهیمی، سیدکاظم. (۱۳۹۱)، مطالعه مقایسه‌ای اصول اخلاقی در حسابداری اسلامی و حسابداری مرسوم، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
تاج ملکی اسکویی، محمد و سالاری‌نژاد، علی. (۱۴۰۳)، امکان‌سنجی ایجاد همگرایی در گزارشگری مالی اسلامی با استانداردهای گزارشگری مالی بین‌المللی. حسابداری، حسابرسی و تأمین مالی در محیط‌های اسلامی، 2(5)،صص ۱۳۳-۱۵۵.
تنانی، محسن و احدی، علی. (۱۳۹۱)، حسابداری و آیین رفتار حرفه‌ای حسابداری از نگاه قرآن کریم، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
توحیدی، محمد؛ صبوری، علیرضا؛ رضائی هنجنی، محمدعلی و سیدخالقی، محمدرضا. (۱۴۰۳)، شناسایی و تحلیل مؤلفه‌های مهم در استقرار نظارت شرعی مطلوب در مؤسسات مالی اسلامی. اقتصاد اسلامی، 24(94)،صص ۷۹ - ۱۱۶.
جاوید، داریوش و جهانی، پروین. (۱۳۹۱)، گذری بر حسابداری اسلامی، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
حاجیها، زهره و رجب‌دری، حسین. (۱۳۹۵)، بررسی میزان تعامل ابعاد مؤثر در حسابداری اسلامی با استفاده از تکنیک دیمتل. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، 1(2)،صص ۱–۱۵.
حاجیها، زهره و شبانی، حبیب. (1391)، تفکر خلاق و انتقادی در حسابداری اسلامی، حسابداری و منافع اجتماعی، 2(5)،صص590-75
حجازی، رضوان و اسماعیلی، غریبه. (۱۳۹۱)، اسلام، طبیعت و حسابداری: اصول و مفاهیم اسلامی حسابداری محیط زیست، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
حجازی، رضوان؛ اسلامی، کیمیا، و طاهری، ماندانا. (۱۳۹۱)، حسابداری پایداری و چارچوب حسابداری محیط زیست، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
حجازی، رضوان و وطن‌خواه، سمیه. (۱۳۹۱)، بررسی گزارشگری مسئولیت اجتماعی شرکتی در ایران با توجه به دیدگاه کارول، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
حسینی، سیدعلی و بابائی، فاطمه. (۱۳۹۸)، ضرورت آموزش اخلاق و ارزش‌های اسلامی در برنامه درسی حسابداری دانشگاه‌ها، حسابداری و منافع عمومی، 9(1)، صص21-40.
حسینی، سیدعلی و بابائی، فاطمه. (۱۴۰۰)، مطالعه تطبیقی زکات واحد تجاری و قوانین و استانداردهای آن در کشورهای اسلامی، مطالعات حسابداری و حسابرسی، 38،صص 5-22.
حسینی، سیدعلی؛ بابائی، فاطمه؛ توحیدی، محمد و همایون، سعید. (۱۴۰۳)، روابط متقابل و اولویت‌بندی عناصر گزارشگری پایداری شرکتی با تأکید بر اصول و ارزش‌های اسلامی، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، 9(17)، صص1-46.
حسینی‌الاصل، محسن و جهانشاد، آزیتا. (۱۳۹۸)، ضرورت گسترش سطح افشاء و توسعه گزارش‌های مالی در بستر حسابداری اسلامی. پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، 11(44)،صص ۲۱۷–۲۵۵.
حسینی‌الاصل، محسن؛حیدرپور، فرزانه؛ تاری‌وردی، یدالله. (۱۳۹۸)، بررسی امکان ارائه چارچوب نظری گزارشگری مالی اسلامی بر پایه منصفانه بودن؛ همگرا با استانداردهای گزارشگری مالی بین‌المللی، دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، 4(7)، صص343-۳۸۰.
حشمتی مولایی، حسین. (۱۳۹۱)، حسابداری اسلامی و نقش آن در تثبیت حساب‌های بانکی، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
خدابنده، آذر؛ رضایی، فرزین و بیگلر، کیومرث. (۱۴۰۳)،گزارشگری مالی منصفانه از دیدگاه اسلام. در هفتمین کنفرانس بین‌المللی ایده‌های نوین در مدیریت، اقتصاد، حسابداری و بانکداری. ، دانشگاه آزاد واحد قزوین.
خیراللهی، فرشید و ندری، محمد. (۱۳۹۴)، تکنیک‌های تصمیم‌گیری در حسابداری مدیریت از دیدگاه اسلامی. تحقیقات مالی اسلامی، 4(2)،صص ۶۹-۹۶.
خواجوی، شکراله و قدیریان آرانی، محمدحسین. (۱۳۹۱)، تبیین جایگاه حسابداری اسلامی در مکتب اقتصادی اسلام، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
درویشی، مرتضی؛ نظری، رضا؛ بنی‌مهد، بهمن؛ مرادزاده‌فرد، مهدی. (۱۴۰۱)، ارائه چارچوبی برای گزارشگری مالی بانک‌ها در ایران با رویکرد بانکداری اسلامی. اقتصاد مالی، 16(4)،صص۲۵۱–۲۷۲
دری سده، مصطفی. (۱۳۹۱)، مثلث حسابداری، دین و سرمایه‌داری؛ بررسی تعامل‌ها و تقابل‌ها، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
دلبری، حسن. (۱۳۹۱)، بازرسی فقهی در مورد خدمات مالی اسلامی: نیازها و چالش‌ها، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
دیانتی دیلمی، زهرا و مشهدی، سیده پریسا. (۱۳۹۵)، بررسی امکان‌سنجی پیاده‌سازی حسابداری اسلامی در ایران؛ از منظر خبرگان دانشگاهی، تحقیقات مالی اسلامی، 5(2)،صص ۱۱۱–۱۳۲.
دیانتی دیلمی، زهرا؛ منطقی، خسرو؛ مشهدی، سیده پریسا. (۱۳۹۵)، بررسی ضرورت حسابداری اسلامی: از دید خبرگان دانشگاهی، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، 1(1)، صص۱-۲۴.
دیانتی دیلمی، زهرا؛ صدیقی، عبدالمجید؛ بردبار، راضیه. (۱۳۹۱)، ارتباط متقابل حسابداری و سرمایه‌داری: واکاوی تاریخی دیدگاه سومبارت. نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
دیانتی دیلمی، زهرا و شادمان طالب بیگی، هادی.(1399)، مقایسه و رتبه‌بندی نیازهای اطلاعاتی استفاده‌کنندگان ازگزارشات مالی: دیدگاه سرمایه گذاران و نهادهای حرفه ای ناظر بر گزارشگری مالی،  پنجمین کنفرانس ملی اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید چمران اهواز.
رام‌روز، علیرضا و سیمیاری، محمدرضا. (۱۴۰۳)، سازمان‌های فعال در حوزه حسابداری اسلامی و گزارشگری مالی اسلامی، بورس، شماره ۲۲۴ و ۲۲۵،صص ۸۲–۹۰.
رحیمی، رضا. (۱۴۰۲)، ابعادشناسی چالش‌های نهادینه‌سازی نظام بانکداری اسلامی، تحقیقات مالی اسلامی، 13(1)، صص۱۷۹–۲۲۰.
رحیمیان، نظام‌الدین و توکل‌نیا، اسماعیل. (۱۳۹۱)، بررسی ارتباط بین به‌کارگیری مفاهیم حسابداری مسئولیت‌های اجتماعی با اندازه و عملکرد شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران. نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
رجبی مقدم، داود؛ مهربان‌پور، محمدرضا؛ غلامی جمکرانی، رضا؛ کاشانی‌پور، محمد؛ میثمی، حسین. (۱۴۰۰)، اقتصاد اسلامی و شناسایی مؤلفه‌های افشا در گزارشگری مالی اسلامی، اقتصاد اسلامی، 21(84)، صص۱۶۷–۱۸۸.
رمضانی، حسین رضا؛ آذینفر، کاوه؛ غلام‌نیا روشن، حمیدرضا. (۱۴۰۱)، نقش فرهنگ اسلامی و تجربه حسابرس در رابطه بین انصاف متقابل و کیفیت حسابرسی در شرایط محیطی ایران، قضاوت و تصمیم گیری در حسابداری، 1(2)، صص 143-162.
رویایی، رمضانعلی؛ افشار کاظمی، محمد علی؛  وکیلی فر،حمیدرضا؛ باغانی رمضانعلی. (1391)، شناسایی ارزش های اسلامی تاثیرگذار بر رفتارهای مالی افراد، مدیریت فرهنگی، 15، صص31-50.
زارع، ایمان؛ رک‌زاده ماهانی، علی؛ مؤمنی، فاطمه. (۱۴۰۲)، تبیین کیفیت افشاء با محوریت تئوری ساخت‌یابی از منظر اسلام. پژوهش‌های تجربی حسابداری، 3(13)،صص ۹۹–۱۳۲.
زارع، ایمان؛  مرادی، محمد؛ غلامی جمکرانی، رضا؛ بابایی‌فرد، اسدالله؛ جهانگیرنیا، حسین. (۱۴۰۱)، ارائه الگوی پاسخگویی در حسابداری از منظر رویکردهای اسلامی ـ اجتماعی، حسابداری دولتی،8 (2)،صص ۳۷–۵۸.
سجادی‌راد، سیدمحمد و سجادی‌راد، صدیقه. (۱۳۹۱)، اخلاق حرفه‌ای حسابداری و حسابرسی در آینه نهج‌البلاغه. نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
سعیدی، علی و سروش، ابوذر. (۱۳۸۸)، بررسی ابعاد حسابداری و مالیاتی اوراق اجاره در ایران،  اقتصاد اسلامی، شماره ۳۳،صص ۳–۳۴.
سالاری‌نژاد، عبدالحسین و محقق، عارفه. (۱۴۰۲)، همگرایی گزارشگری مالی اسلامی و استانداردهای گزارشگری مالی بین‌المللی: موضوعات کلان ارزش زمانی پول، رجحان محتوا بر شکل و حساب‌های مبتنی بر سرمایه‌گذاری مضاربه. در نهمین همایش بین‌المللی مدیریت و حسابداری ایران.
سلیمانی ده‌دیوان، معظمه و حبیبی، مریم. (۱۳۹۱)، مقایسه تطبیقی حسابداری اسلامی و حسابداری مرسوم: بررسی موردی اجاره‌ها، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی.
سنجری، محمدحسین. (۱۳۹۱)، مبانی تجارت، بیع و سود از منظر قرآن و حدیث. نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
شایانفر، سپیده و حجازی، رضوان. (۱۳۹۱)، حسابداری محیط زیست. نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
صالحی، زینب؛ غلامی جمکرانی، رضا؛ میثمی، حسین. (۱۳۹۶)، بررسی موانع اجرای استانداردهای حسابداری مؤسسات مالی اسلامی در نظام بانکداری ایران، اقتصاد اسلامی، شماره ۶۸،صص ۱۸۵–۲۱۱.
صالحی، مهدی و افشارقوچانی، علی. (۱۳۹۱)، بررسی ابزارهای نوین تأمین مالی اسلامی، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
صالحی، مهدی؛ شیرخانی، بهروز؛  خسروی، حمید. (۱۳۹۱)، سیر تکاملی حسابرسی اجتماعی و چالش‌های پیش‌رو از تئوری‌های غربی به سوی رهنمودهای اسلامی، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
صراف، فاطمه و محمدی، مهسا. (1396)، بررسی حاکمیت شرکتی و پاسخگویی با تأکید بر آیات قرآن، مطالعات حسابداری و حسابرسی،21،صص 1-27.
طالب‌نیا، قدرت‌اله و آراد، حامد. (۱۳۹۱)، چالش‌های به‌کارگیری استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی در کشورهای اسلامی: خاورمیانه، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
عباسی، عاطفه؛ هیراد، علیرضا؛ حق‌پرست، عباسعلی؛  ستوده، رضا. (۱۴۰۴)، شاخص‌های پاسخگویی در گزارشگری مالی اسلامی، همایش ملی سرمایه‌گذاری برای تولید با نقش تحول‌آفرین حسابداری و مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان.
عباسی، عاطفه؛ هیراد، علیرضا؛ حق‌پرست، عباسعلی؛ ستوده، رضا. (۱۴۰۴)، شناسایی استفاده‌کنندگان اطلاعات حسابداری در گزارشگری مالی اسلامی،  همایش ملی سرمایه‌گذاری برای تولید با نقش تحول‌آفرین حسابداری و مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان.
عباسی، یونس؛ جمشیدی‌نوید، بابک؛ قنبری، مهرداد. (۱۴۰۰)، بررسی ابعاد حاکمیت شرکتی در پارادایم اسلامی، پژوهش‌های تجربی حسابداری، 11(4)،صص ۱۸۷–۲۱۰.
عبدی‌پور، سجاد، اکبرپور، مجتبی؛ حسن‌نیا، ابوذر. (۱۳۹۱)، زمانی که آیین‌نامه اخلاق و رفتار حرفه‌ای حسابداری تحت شعاع اعتقادات دینی قرار می‌گیرد، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
عرب‌مازار یزدی، محمد؛  محسنی‌نیا، سعید؛ حسینی، سیداحسان. (۱۳۹۱)، توانمندسازی حسابداران در زمینه محاسبه خمس، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
عصری، جعفر. (۱۳۹۱)، حسابدار خلاق با کدام اخلاق،، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
عظیمی، مرجان و تقی‌نژاد، زیبا. (۱۳۹۱)، الگویی برای گزارشگری مسئولیت‌های اجتماعی در نظام بانکداری اسلامی، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
عالمی، محمدرضا و بهزادپور، سمیرا. (۱۳۹۱)، چارچوبی برای گزارشگری محیط زیست از طریق صورت‌های مالی،، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
علی‌زاده ورزنه، حسن. (۱۳۹۱)، حسابداری اسلامی: مباحث جاری، ریشه‌های گذشته،  نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
علی‌نژاد ساروکلائی، مهدی؛ افشارزیدآبادی، فاطمه؛ رحیمی‌پور، اکبر. (۱۳۹۱)، منظر پنجم کارت امتیازی متوازن در واحدهای صنعتی: دیدگاه زیست‌محیطی، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
غلامی جمکرانی، رضا. (۱۳۹۷)، مطالعه تطبیقی حسابداری عقد استصناع در نظام بانکداری ایران و سازمان حسابداری و حسابرسی مؤسسات مالی اسلامی، تحقیقات مالی اسلامی، صص 7(2) ۴۵۳–۴۹۴.
غلامی جمکرانی، رضا؛ نیکومرام، هاشم؛ رهنمای رودپشتی، فریدون. (۱۳۹۲)، ضرورت چارچوب نظری گزارشگری مالی با رویکرد اسلامی از منظر خبرگان حرفه‌ای و دانشگاهی، تحقیقات مالی اسلامی، ۳(1)، صص ۳۵–۷۲.
غلامی جمکرانی، رضا؛ نیکومرام، هاشم؛ موسویان، سیدعباس؛ رهنمای رودپشتی، فریدون. (۱۳۹۳)، مؤلفه‌های کلیدی مفاهیم نظری گزارشگری مالی با رویکرد اسلامی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، ۴(13)،صص ۲۳–۴۰.
فرج‌زاده دهکردی، حسن؛ مردانی، پگاه ؛  فیض‌محمدی، رومینا. (۱۳۹۱)، اصول و مفروضات حسابداری و دیدگاه اسلامی از مفاهیم و عناصر چارچوب نظری حسابداری،، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
کامیابی، یحیی و حسن‌نتاج کردی، محسن. (۱۳۹۷)، راهکارهای اسلامی برای مدیریت سود، مطالعات حسابداری و حسابرسی، ۷(25)،صص ۷۱–۸۶.
کردستانی، غلامرضا و آراد، حامد. (۱۳۹۱)، بررسی تطبیقی پارادایم‌های راهبری شرکتی از منظر اسلام و غرب. در نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی.
کشاورزی‌نژاد، حسین؛  اسکو، وحید؛  عبدلی، محمدرضا؛ شهری، مریم. (۱۴۰۲)، ارزیابی چارچوب گزارشگری پایداری مبتنی بر شریعت تحت تأثیر ظهور محورهای متاورس در حسابداری، تحقیقات مالی اسلامی، 13(1)،صص109-150.
مرادزاده‌فرد، مهدی؛  روستایی، محسن؛ سروش، امیر. (۱۳۹۱)، سیاق در دوره اسلامی، دروازه حسابداری نوین،  نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
ملکی اسکوئی، ملک‌تاج و سالاری‌نژاد، عبدالحسین. (۱۴۰۳)، امکان‌سنجی ایجاد همگرایی در گزارشگری مالی اسلامی با استانداردهای گزارشگری مالی بین‌المللی. حسابداری، حسابرسی و تأمین مالی در محیط‌های اسلامی، پیاپی ۵، ۱۳۲–۱۵۵.
ملکیان، اسفندیار، و سلمانی، رسول. (1392)، حسابداری محیط زیست از منظر اسلام،  4(11)، صص134- 123 
مهرانی، ساسان، کرمی؛ غلامرضا، رام روز؛ علیرضا؛ حسینی، سیدعلی. (1397)، کاربرد مفهوم رجحان محتوا بر شکل در اجاره ها؛ چالشی در حسابداری اسلامی، پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی (پژوهشنامه حسابداری مالی و حسابرسی)، 10(39 )،صص 45-63.
مهرانی، ساسان؛ کرمی، غلامرضا؛ حسینی، سیدعلی؛ رام‌روز، علیرضا. (۱۳۹۵)، ارائه مدل حسابداری اسلامی، با تأکید بر مبانی فقهی و چالش‌های بنیادی. حسابداری مدیریت، ۹(29)، ۸۹–۱۱۰.
مهرانی، ساسان؛ کرمی، غلامرضا؛ حسینی، سید‌علی؛ رام روز, علیرضا. (1394)، بررسی ارائه صورت‌های مالی جدید در حسابداری اسلامی، جستارهای اقتصادی با رویکرد اسلامی،12(23)، صص 109-134.
میرحسینی، مبیناسادات و لعل‌بار، علی. (۱۴۰۴)، الگوهای نوین گزارشگری مالی در نهادهای مالی اسلامی: مروری بر صورت‌های مالی پیشنهادی و الزامات افشا. در بیست و ششمین کنفرانس ملی اقتصاد، مدیریت و حسابداری، شیروان.
میرنیا، سیدجابر؛ سیدحمزه، مهناز ؛ خیاط‌ابهری، پریناز. (۱۳۹۱)، مطالعه نگرش قرآن در خصوص مفاهیم حسابداری، حسابرسی و گزارشگری مالی، نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
ناصری، کامران و خجسته، علیرضا. (۱۳۹۱)، بررسی تحلیلی تقلب رخ‌داده در صورت‌های مالی،  نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
نجفی، ابراهیم. (۱۳۹۱)، درآمدی بر دکترین حسابداری اسلامی،  نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
نادری،جلال ؛ رامشینی، محمود ؛  زارعی، فاطمه. (1400)، بررسی عوامل تأثیرگذار بر سواد مالی اسلامی با استفاده از تکنیک دنپ. تحقیقات مالی اسلامی، 11(1)، صص 75-110
یاری‌فرد، رسول و احسان‌ملکی، شیما. (۱۳۹۱)، بانکداری اسلامی از دیدگاه مدیران بانک‌های ایرانی،  نخستین همایش ملی حسابداری ارزشی، دانشگاه علوم اقتصادی، تهران.
یوسفی، مرتضی؛ برادران حسن‌زاده، رسول؛ رادبین، علیرضا؛  ربی‌پور، محمدعلی ؛ حسن‌زاده دلگشا، سعید. (۱۴۰۲)،  شناسایی معیارهای اقتصادی گزارشگری توسعه پایدار مبتنی بر متون اسلامی در سطح شرکت‌ها. تحقیقات مالی اسلامی، ۱۲(4)، صص۷۲۷–۷۶۶.
 
دوره 11، شماره 21
شهریور 1405
صفحه 243-301

  • تاریخ دریافت 05 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 30 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 10 شهریور 1405
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1405