دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری

شناسایی و ارزیابی عوامل موثر بر بکارگیری فناوری‌های مقرراتی در حسابداری دادگاهی

نویسنده
دانشیار، گروه حسابداری، دانشگاه قم، قم، ایران.(نویسنده مسئول)
چکیده
ظهور عصر دیجیتال چالش‌ها و فرصت‌های جدیدی برای حسابداران دادگاهی ایجاد کرده است که نشان‌دهنده‌ ضرورت تطبیق حسابداری دادگاهی با تغییرات مداوم عصر دیجیتال است. فناوری‌های مقرراتی (رگ‌تک‌ها) در حوزه‌های ارزیابی و مدیریت ریسک، رعایت قوانین، گزارشگری، حسابرسی، نظارت بر معاملات، غربالگری داده‌ها و پیش‌گیری و کشف تقلب مورد استفاده قرار می‌گیرند. هدف پژوهش شناسایی و ارزیابی عوامل موثر بر بکارگیری رگ‌تکها در حسابداری دادگاهی است. خبرگان شامل 20 نفر از کارشناسان رسمی دادگستری در حوزه حسابداری و مالیات، مشاوران حقوقی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، مدیران و کارشناسان ارشد بانک مرکزی، شرکت ملی انفورماتیک و اساتید دانشگاه بوده است. 22 عامل موثر بر پذیرش رگ‌تک در حسابداری دادگاهی با استفاده از تحلیل محتوای کیفی از پیشینه استخراج شد. برای غربال عوامل در مرحله اول، پرسش‌نامه خبره‌سنجی بین خبرگان توزیع و از روش دلفی فازی استفاده شد. سپس عوامل غربال شده، با توزیع پرسش‌نامه اولویت‌سنجی و روش تصمیم‌گیری مارکوس رتبه‌بندی شدند. در مرحله اول، 13 عامل که حد آستانه آن‌ها بزرگتر از 7/0 بود، به عنوان عوامل موثر اصلی انتخاب شدند. در مرحله بعد، رتبه‌بندی این عوامل با استفاده از روش مارکوس نشان داد عوامل قدرت اجرایی نهادهای نظارتی و پرهزینه بودن تخطی از قوانین برای اشخاص تحت نظارت، محدودیت‌های زمانی در ارائه گزارشات حسابداران دادگاهی به نهادهای مربوط، بلوغ فناوری‌های دیجیتال در صنایع مختلف بویژه صنعت مالی، حمایت قانون از پذیرش فناوری‌های نظارتی و پیچده‌تر شدن مقررات و الزامات قانونی عوامل موثر در پژوهش هستند. یافته‌ها می‌تواند منجر به توسعه حسابداری دادگاهی در عصر دیجیتال گردد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Identification and Evaluation of Factors Influencing the Implementation of Regulatory Technologies in Forensic Accounting

نویسنده English

Manizhe Ramshe
Associate Professor of Accounting, Department of Accounting, University of Qom, Qom, Iran. (Corresponding Author)
چکیده English

The emergence of the digital era has created new challenges and opportunities for forensic accountants, highlighting the need to adapt forensic accounting to continuous technological changes. Regulatory technologies are used in risk assessment and management, regulatory compliance, reporting, auditing, transaction monitoring, data screening, and fraud prevention and detection. This study aims to identify and evaluate the factors influencing the adoption of RegTech in forensic accounting. The expert panel consisted of 20 professionals, including official experts of the judiciary in accounting and taxation, legal advisors of Tehran Stock Exchange-listed companies, senior managers and experts from the Central Bank of Iran and the National Informatics Company, and university professors. Based on qualitative content analysis of the literature, 22 factors influencing RegTech adoption in forensic accounting were identified. In the first stage, an expert judgment questionnaire was distributed among the experts, and the Fuzzy Delphi method was used to screen the identified factors. Subsequently, the screened factors were prioritized using a questionnaire and the MARCOS decision-making method. The results showed that 13 factors with threshold values above 0.70 were identified as the main influential factors. The MARCOS results indicated that the enforcement power of regulatory authorities, the high cost of regulatory non-compliance for regulated entities, time constraints on forensic accountants in submitting reports, the maturity of digital technologies, particularly in the financial sector, legal support for RegTech adoption, and increasing regulatory complexity were the most influential factors. These findings can contribute to the development and advancement of forensic accounting in the digital era.

کلیدواژه‌ها English

Regulatory Technology (Reg Tech)
Forensic Accounting
Fuzzy Delphi Method
Maros decision-making method
آراء، شیما؛ برزگر هرگلان، زهرا؛ ناطقی، حدیثه؛ آهنگر سریزدی، فاطمه. (1400)، الزامات، فرصتها و چالش های به کارگیری رگ تک در صنعت بیمه ایران، بیست و هشتمین همایش بیمه و توسعه، تهران.
برزگری خانقاه، جمال؛ مروتی شریف‌آبادی، علی؛ صحت، صفیه. (1396)، کنکاشی در ویژگی‌های شخصیتی، مهارتی و اخلاقی حسابداران دادگاهی با استفاده از تکنیک تاپسیس، حسابداری ارزشی و رفتاری، 2 (4)، صص 69-95.
برنا، محمدرضا؛ برادران حسن‌زاده، رسول؛ فضل‌زاده، علیرضا؛ بادآور نهندی، یونس. (1400)، تبیین ابعاد مفهوم، مصادیق و قرائن تقلب در صورت‌های‌مالی: بر اساس روش تحلیل مضمون (تم)، حسابداری ارزشی و رفتاری، 6 (12)، صص 373-406.
خانکی، علی محمد؛ فرزین‌فر، علی اکبر؛ صفری گرایلی، مهدی؛ عرب‌زاده، میثم. (1402)، ارزیابی ابعاد اکتشافی حسابداری دادگاهی: فرآیند فازی دومرحله‌ای، پژوهش‌های تجربی حسابداری، (3)49، صص 189-210.
رامشه، منیژه؛ فخاری، مهساسادات. (1404)، چالش‌های بکارگیری فناوری‌های مقرراتی (رگ‌تک‌ها) در نقش حسابرس، 17، صص 149-183. 
سالاری ابرقوئی، محمد؛ شاه‌مرادی، نسیم؛ تفتیان، اکرم. (1405)، سناریونگاری هویت حرفه ای حسابداران در عصر دیجیتالی شدن، حسابداری ارزشی و رفتاری، 11 (21).
سپاسی، سحر؛ رضازاده، جواد؛ داوری سراجی، فاطمه. (1401)، ارائه مدلی برای شناسایی عوامل مؤثر بر تقاضا برای حسابرسی دادگاهی، دانش حسابداری، 50، صص 89-112.
قدسی، ابراهیم؛ ملکی، محمدحسن؛ قنواتی، ابراهیم؛ محبی آشتیانی، سعید. ( 1401)، فنون نوین تصمیم سازی و تصمیم گیری در پژوهش عملیاتی . یزد: انتشارات دانشگاه یزد.
نقدی، سجاد و حمیدی، نسترن. (1403)، ارائه چارچوب نظارتی هوشمند مبتنی بر پروژه ساپ‌تک در بازار سرمایه ایران، فصلنامه بورس اوراق بهادار، 17، 85-114.
دوره 11، شماره 21
شهریور 1405
صفحه 503-539

  • تاریخ دریافت 09 فروردین 1405
  • تاریخ بازنگری 18 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 24 شهریور 1405
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1405