تاثیر مسئولیت‌پذیری اجتماعی، سوگیری‌های رفتاری و توانایی مدیران بر سرعت تعدیل اجتناب مالیاتی

رستمی, وهاب; معتضدی, گلریز; کارگر, حامد

doi:10.22034/aapc.2025.3600

تاثیر مسئولیت‌پذیری اجتماعی، سوگیری‌های رفتاری و توانایی مدیران بر سرعت تعدیل اجتناب مالیاتی

نویسندگان

وهاب رستمی ¹

گلریز معتضدی ²

حامد کارگر ³

¹ دانشیار، گروه حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران(نویسنده مسئول)

² کارشناس ارشدحسابداری، واحد علوم و تحقیقات زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران. motazedigolriz@gmail.com

³ کارشناس ارشد،گروه حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.hamedkargar37@gmail.com

10.22034/aapc.2025.3600

چکیده

دستیابی به سطح بهینه اجتناب مالیاتی فرآیندی پویاست و شرکت‌ها بلافاصله پس از تغییر عوامل مؤثر، نمی‌توانند خود را با شرایط جدید تطبیق ‌دهند. همین تأخیر در رسیدن به تعادل، منجر به پیدایش مفهوم سرعت تعدیل اجتناب مالیاتی می‌شود. هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر مسئولیت‌پذیری اجتماعی، سوگیری‌های رفتاری و توانایی مدیران بر سرعت تعدیل اجتناب مالیاتی است. جامعه آماری پژوهش بورس تهران بوده و دوره مورد بررسی از سال 1391 الی 1403 است. با اعمال شرایط حذف سیستماتیک 166 شرکت در غربال نهایی از جامعه آماری به عنوان نمونه نهایی لحاظ شدهاند. در پژوهش حاضر از نرم افزار ایویوز 12 و استتا 14 و رویکرد گشتاورهای تعمیم یافته(GMM) برای آزمون فرضیهها استفاده شده است. نتایج نشان داد سرعت تعدیل اجتناب مالیاتی در نمونه مورد استفاده در پژوهش حدود 60 درصد است که نشان می‌دهد شرکت‌ها به طور فعال سالانه 60 درصد از شکاف ایجاد شده میان اجتناب مالیاتی هدف و واقعی را کاهش می‌دهند. همچنین مسئولیت‌پذیری اجتماعی، کوته‌بینی، بیش اعتمادی و توانایی مدیران بر سرعت تعدیل اجتناب مالیاتی تاثیر مثبت و معناداری دارد.

کلیدواژه‌ها

سرعت تعدیل اجتناب مالیاتی

سوگیری‌ها رفتاری

مسئولیت‌پذیری اجتماعی

توانایی مدیران

20.1001.1.25384228.1404.10.20.7.6

عنوان مقاله English

The Impact of Corporate Social Responsibility, Behavioral Biases, and Managerial Ability on the Speed of Tax Avoidance Adjustment

نویسندگان English

Vahab Rostami ¹

Gplriz Motazedi ²

Hamed Kargar ³

¹ Associate Professor, Department of Accounting, Payame Noor University, Tehran, Iran(Corresponding Author)

² Master of Science in Accounting, Zanjan Science and Research Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran motazedigolriz@gmail.com

³ Master of Science in Accounting,Department of Accounting, Payame Noor University, Tehran, Iran. hamedkargar37@gmail.com

چکیده English

eaching the optimal level of tax avoidance is a dynamic process, and companies do not immediately adjust to new conditions after changes in the influencing factors. This delay in achieving equilibrium gives rise to the concept of the speed of adjustment in tax avoidance. The current study aims to investigate the impact of corporate social responsibility, behavioral biases, and managerial ability on the speed of tax avoidance adjustment. The statistical population of the study is the Tehran Stock Exchange, and the period under review is from 2012 to 2024. After applying systematic exclusion criteria, 166 companies were included in the final sample. In the current research, EViews 12 and Stata 14 software, along with the Generalized Method of Moments (GMM) approach, were used to test the hypotheses. The results indicated that the speed of tax avoidance adjustment in the sample used in the study is approximately 60%, which suggests that companies actively reduce 60% of the gap created between target and actual tax avoidance annually.Furthermore, corporate social responsibility, overconfidence, Myopia and managerial ability have a positive and significant effect on the speed of tax avoidance adjustment.

کلیدواژه‌ها English

Speed of tax avoidance adjustment

behavioral biases

Corporate social responsibility

Managerial Ability

آقایی، محمدعلی؛ حسنی، حسن و باقری، حسن. (1397). نقش توانایی مدیریتی در اجتناب مالیاتی شرکت‌: شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران. مطالعات تجربی حسابداری مالی دوره 15، شماره (57)، صص ، 24-47.

تفتیان، اکرم؛ معین الدین، محمود و زارع، محمد. (1401). تأثیر قدرت مدیرعامل بر اجتناب مالیاتی با نقش تعدیل گر کیفیت کمیتۀ حسابرسی. پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای دوره 2، شماره (8)، صص ، 116-144.

حسنی القار، مسعود و شعری آناقیز، دکتر صابر. (1396). بررسی تأثیر توانایی مدیریت بر اجتناب مالیاتی. مجله دانش حسابداری دوره 8، شماره (1)، صص ، 107-134.

حسینی سیدمجتبی؛ مطیع پروانه و کارگر حامد. (1403). بررسی تاثیر کوته بینی و بیش اعتمادی مدیران بر سرعت دستیابی به سرمایه در گردش بهینه. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری.دوره (9)، شماره (18)، صص465-503.

حکمت، هانیه؛ حیدرزاده خلیفه کندی، وحید و علیزاده، شکوفه. (1402). تأثیر عملکرد مسئولیت‌پذیری اجتماعی بر ارتباط بین برنامه‌ریزی مالیاتی و ارزش شرکت. پژوهش های تجربی حسابداری دوره 13، شماره (4)، صص ، 83-110.

دیانتی دیلمی، زهرا و شکراللهی، پریسا. (1394). بررسی تأثیر نظام راهبری شرکتی بر رابطه بین اجتناب مالیاتی و ارزش و میزان نگهداشت وجه نقد. پژوهش های تجربی حسابداری, دوره(2)، شماره(1)، صص 39-62.

دیانتی دیلمی، زهرا؛ مرادزاده فرد، مهدی؛ مظاهری، علی. (1392). اثر دوره تصدی مدیریت بر ارزش شرکت، هزینه های نمایندگی و ریسک اطلاعاتی. پژوهش های تجربی حسابداری دوره 3، شماره (3)، صص 21-39.

شمس الدینی، کاظم؛ صادقی، منصور و رحیمی، علیرضا. (1402). بررسی رابطه اجتناب مالیاتی و امپراتورسازی مدیریتی با در نظر گرفتن مسئولیت‌پذیری اجتماعی شرکت. پیشرفت‌های حسابداری دوره 15، شماره (2)، صص ، 246-291.

صادقی هسنیجه، منصور؛ شمس الدینی، کاظم و رحیمی، علیرضا. (1402). بررسی رابطه اجتناب مالیاتی و امپراتورسازی مدیریتی با در نظر گرفتن حاکمیت شرکتی. نشریه پژوهش های حسابداری مالی دوره 15، شماره (1)، صص ، 21-48.

طاهری ماندانا و جلیلی محمد. (1402). اجتناب مالیاتی شرکت‌ها و تبیین رابطه آن با بیشاطمینانی مدیران و ویژگی‌های کمیته حسابرسی. پژوهشنامه مالیات دوره 31، شماره (57)، صص ، 29-50.

طایفه سیامک، دستگیر محسن، رضایی فرزین، علی احمدی سعید. (1398). رتبه بندی عوامل موثر بر اجتناب مالیاتی شرکتی. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. دوره(4)، شماره (7)، صص 309-341.

عرب صالحی، مهدی و هاشمی، مجید. (1394). تأثیر اطمینان بیش‌ازحد مدیریتی بر اجتناب مالیاتی. بررسی‌‌های حسابداری و حسابرسی دوره 22، شماره (1)، صص ، 85-104.

عزیزی، صدیقه و جوکار، حسین. (1400). تأثیر مسئولیت‌پذیری اجتماعی و نقش تعدیلی اندازه شرکت بر اجتناب مالیاتی با استفاده از معادلات ساختاری. حسابداری و منافع اجتماعی دوره 11، شماره (4)، صص ، 123-156.

لاری دشت بیاض محمود، قائم مقامی کامران، کهرمی قاسم. (1395). بررسی عوامل مؤثر بر فرار مالیاتی در استان خراسان جنوبی با تأکید بر مؤلفه‌های فرهنگی. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. دوره(1)، شماره(1)، صص139-164.

مدبری، مریم و جعفرزاده بی شک، محمد صادق. (1398). تاثیر ویژگی های رفتاری مدیران بر اجتناب مالیاتی با تاکید بر استقلال هیئت مدیره. چشم انداز حسابداری و مدیریت دوره 2، شماره (14)، صص ، 116-133.

میرزاد زارع، مهدی؛ مشکی میاوقی، مهدی و میربرگ کار، سیدمظفر. (1403). بررسی اثر تورش های رفتاری بیش اطمینانی، کوته نگری و خوش بینی بر اجتناب مالیاتی. پژوهش‌های کاربردی در گزارشگری مالی دوره 13، شماره (1)، صص ، 265-292.

میرزاد زارع، مهدی؛ مشکی میاوقی، مهدی و میربرگ کار، سیدمظفر. (1404). تأثیر سوگیری‌های رفتاری شهودنمایندگی و محافظه‌کاری بر اجتناب از پرداخت مالیات. پژوهش های تجربی حسابداری دوره (#)، شماره (-)، صص ، -.-.